Ταραχώδες εν Βόλω αγροτικόν συλλαλητήριον…

Με την «χρονιάτικη» διαδήλωση των αγροτών, ήρθε η ιστορική μνήμη να …φέρει μια διαδήλωση  έγινε στα 1909 από τους αγρότες του Πηλίου...

--------------------------------------------------

Την 1^η Νοεμβρίου οργανώθηκε και έγινε στο Βόλο ένα συλλαλητήριο που έμεινε στην ιστορία!

Τότε ήταν η κυβέρνηση του Κυριακούλη Μαυρομιχάλη, που ανέλαβε μετά το κίνημα στο Γουδί. Υπουργός Οικονομικών ήταν ο Αθαν. Ευταξίας και Εσωτερικών ο Νικ. Τριανταφυλλάκος.

Ο υπουργός κατέθεσε νομοσχέδιο για ρύθμιση της «ελαιοδεκάτης» (δηλ. το 10% (1/10)  φόρος στις ελιές και το λάδι), που ως τότε ήταν μικρότερος από τα προτεινόμενα 12-15 λεπτά ανά οκά στο λάδι που γινόταν εξαγωγή από το Πήλιο και το Νομό. Το νομοσχέδιο ήθελε αυξημένο φόρο και σ’ όλην την παραγωγή!

[Βέβαια αυτό το φορολογικό σύστημα της «ελαιοδεκάτης» υπήρχε πάντα στην περιοχή μας.

Κυριακή πρωί (λίγο μετά καθιερώθηκε η αργία της Κυριακής)  στη Δημητριάδος συγκεντρώθηκαν οι πηλιορείτες αγρότες με την καθοδήγηση των δημάρχων Ιωλκού, Ορμινίου, Νηλείας, Μακρυνίτσης, Αφετών, Μηλεών και Σπαλάθρων , για να διαδηλώσουν, απαιτώντας την απόσυρση του νομοσχεδίου και την ψήφιση μόνον για τις εξαγωγές. Τα βολιώτικα μαγαζιά έκλεισαν, οι συντεχνίες με τα συμβούλιά τους και τις σημαίες τους ήταν εκεί.  

Ο πρώην βουλευτής-νομικός Γεώργιος Φιλάρετος στον (παλιό) Ριζοσπάστη στις 6-11-1909, γράφει το παρακάτω εξαιρετικό κείμενο επεξηγώντας για την  «ελαιοδεκάτη»:

Κατέβηκαν οι Πηλιορείτες κρατώντας όλοι μαύρες σημαίες, κλαδιά ελιάς, αλλά και ραβδιά! Μαζεύτηκαν πάνω από δέκα χιλιάδες αποφασισμένοι να αποτρέψουν του ψήφιση του νόμου. «…οι αλαλαγμοί των χωρικών ηκούοντο εκ μακράς αποστάσεως. Η οδός Δημητριάδος είχε μεταβληθή εις δάσος κινουμένων ελαιών ποικιλλόμενον και υπό μελανών σημαιών..»

Το σύνθημα που ακουγόταν ήταν «Κάτω η ελαιοδεκάτη! Τα ξεριζώνουμε!»

Κατά τις 10 π.μ. μίλησε ο μηλιώτης δικηγόρος Κων. Χρυσοχοΐδης (ιδρυτής του «Ταμείου Ελαίας Πηλίου»)  κατά του «αδικωτάτου και καταπιεστικού φόρου και τα δεινά των Πηλιορειτών» και ο δ/ντής της εφημερίδας Η ΘΕΣΣΑΛΙΑ καραμπασιώτης Δημοσθ. Ρίζος, διάβασε ψήφισμα προς την Κυβέρνηση και τη Βουλή «διά του οποίου απαιτείται η μετάθεσις της ελαιοδεκάτης εις την εξαγωγήν, απειλείται δε εν αδιαφορία της Κυβερνήσεως, η άρνησις των φόρων». 

Το πλήθος των Πηλιορειτών ορκίστηκε να «εμμείνη εις την αξίωσιν προς αντικατάστασιν του καταθλιπτικού φόρου», και να «επιμείνη στα αιτήματά του μέχρις εσχάτων»!

Μετά η διαδήλωση πορεύτηκε ως το Τηλεγραφείο (βρισκόταν Ιάσονος-Γαμβέτα). Μπροστά οι μαύρες σημαίες, κι από πίσω εποχούμενοι στις σούστες και τα κάρα οι χωρικοί. Απαιτούσαν να πάει στο κεντρικό Τηλεγραφείο της Αθήνας ο πρωθυπουργός για να μιλήσει μαζί τους. Η αργοπορία τούς ερεθίζει!

Τότε στάλθηκε τηλεγράφημα στην Κυβέρνηση και πήγαν στο Τηλεγραφείο ο υπουργός Εσωτερικών Τριανταφυλλάκος και ο αρχηγός της Χωροφυλακής.

 Η απάντηση ήταν πως «Η Κυβέρνησις θα επιληφθή του ζητήματος εις υπουργικόν συμβούλιον, συγκροτηθησόμενον απόψε 5^ην μ.μ. και θα τους δικαιώση, αν κρίνει ότι πρόκειται όντως περί αξιώσεων δικαίων».

Εντωμεταξύ οι Πηλιορείτες κάλεσαν με τηλεγράφημα και τους «βουλευτάς του Βόλου όπως απόσχουν των εργασιών της Βουλής, καθόσον η Κυβέρνησις δεν έδωκεν απάντησιν …» «…εν εναντία περιπτώσει να παραιτηθούν και να επανέλθουν εις Βόλον όπως τεθούν επικεφαλής του εξεγερθέντος λαού»

 Οι διαβεβαιώσεις κάλμαραν προς στιγμήν τους Πηλιορείτες. Τότε μαθαίνουν πως στο καφενείο «Ομόνοια» του Κ. Μωραΐτου στη Δημητριάδος, γινόταν δημοπρασία για το φόρο της «ελαιοδεκάτης» των δήμων Νηλείας και Μηλεών, που τότε την είσπραξή του αναλάμβαναν εργολάβοι! Το ακούνε οι διαδηλωτές και φτάνουν αμέσως φωνάζοντας «Κάτω η ελαιοδεκάτη! Την καταργήσαμε!» Στη δημοπρασία παρόντες ήταν ο νομάρχης, ο έφορος, ο ταμίας και ο επιθεωρητής του τελωνείου. Εκεί διαδραματίζονται άγριες σκηνές «αληθές πανδαιμόνιον». Το πλήθος «μπούκαρε» με τα ραβδιά και τις σημαίες και εξανάγκασε « όλους τούς εν τη Αρχή» να ανέβουν στα τραπέζια, αφού πρώτα πέταξαν τα «καλαμάρια» κι έσκισαν τα χαρτιά! Τα τραπέζια ανατράπηκαν, πόρτες και παράθυρα του καφενείου κομματιάστηκαν και οι αστυνόμοι που ήταν εκεί δεν μπόρεσαν να επιβάλουν την τάξη.

Λίγο μετά τη ματαίωση της δημοπρασίας κραδαίνοντας τα ραβδιά οι διαδηλωτές κι ενώ  επέστρεφαν προς το Τηλεγραφείο, περνούσε το τραίνο προς Λεχώνια και προσπαθούσε να περάσει ανάμεσα από τους διαδηλωτές. Αυτοί το εμπόδισαν μένοντας πάνω στις γραμμές της Δημητριάδος,  φωνάζοντας «Πίσω, πίσω»! Εκεί έφτασε κι ο Ανακριτής που συνέλαβε κάποιον και τον οδήγησαν στο Τηλεγραφείο. Μετά από μάχη με τους χωροφύλακες που φρουρούσαν το χώρο και απαίτηση της επιτροπής , αφέθηκε ελεύθερος.

Από το Τρίκερι στείλανε τηλεγράφημα που ενημέρωνε «ότι αδυνατούντες ίνα έλθουν εις το πανεπαρχιακόν συλλαλητήριον συνεκρότησαν ίδιον…κατήργησαν την ελαιοδεκάτην»!

Τελικά δίνοντας διορία ως την επόμενη Κυριακή το πλήθος διαλύθηκε περίπου μετά τις 2 μ.μ.

ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, 6-11-1909         

Στη Βουλή (5 Νοεμβρίου) στις επερωτήσεις ο βουλευτής Αντών. Καρτάλης αναβάλει την ερώτησή του για την ελαιοδεκάτη μέχρι να φτάσει απ’ το Βόλο η εκλεγμένη επιτροπή των διαμαρτυρόμενων Πηλιορειτών, που αποτελούνταν από τους δημάρχους Νηλείας Νικ. Παπαποστόλου, Μηλεών Κων. Φιλιππίδη, και τους Δημοσθ. Ρίζο, Κων. Χρυσοχοΐδη και Αργ. Φιλιππίδη. Το ίδιο έκαναν και οι βουλευτές Κωστής Τοπάλης, Αλέξ. Κασσαβέτης και Νικ. Γάτσος. Ο Γεωρ. Λαναράς μίλησε για την «ελαιοδεκάτην» παρακαλώντας τον υπουργό Αθ. Ευταξία «να πληροφορήση την Βουλήν …εν σχέσει με το ζήτημα της φορολογίας του ελαίου». 

Τις επόμενες ημέρες μετά τη διαδήλωση, άρχισαν στο Βόλο ανακρίσεις για τους υποκινητές. Έτσι άρχισαν κάθε μέρα από  4 ως 8 Νοεμβρίου να συλλαμβάνονται οι δήμαρχοι Ορμινίου Νικόλαος Ριζοδήμος στην Πορταριά, Σπαλάθρων Νικόλαος Παρρησιάδης (πρώην βουλευτής) στην Αργαλαστή και Κων-νος Φιλιππίδης Μηλεών (επίσης πρώην βουλευτής Βόλου). Μαζί τους και περίπου είκοσι Πηλιορείτες που αφέθηκαν ελεύθεροι. Στις 20 Νοεμβρίου ορίστηκε δικάσιμος στο Πλημμελειοδικείο για τους τρεις δημάρχους «επί αντιστάσει κατά των Αρχών μετ’ απειλών», και αποφυλακίστηκαν.

Τελικά  αποφασίστηκε η φορολογία στο 8% και αν εφαρμοστεί στις εξαγωγές η διατίμηση να γίνεται σύμφωνα με την τιμή της αγοράς.

Πηγές:

-Εφημερίδες ΑΘΗΝΑΙ, ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ, ΑΛΗΘΕΙΑ, ΘΕΣΣΑΛΙΑ, ΕΣΤΙΑ, ΚΑΙΡΟΙ, ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, ΣΚΡΙΠ  1-20/11/1909.

-Πρακτικά των Συνεδριάσεων Βουλής - Περίοδος ιη΄ - Σύνοδος Δ΄-Μέρος β΄. 

Νικόλαος Τσοποτός

(Αρχείο Θανάση Γέρμανου)

Ο πορταρίτης Νικόλαος Τσοποτός 
(1805-1890)

Σημαντικότερος  από την μεγάλη οικογένεια (βλ. Αντών. Τσοποτός, Δημ. Κ. Τσοποτός) των Τσοποτών [προυχόντων και ταραφιών(=κομματαρχών)] στην Πορταριά, ήταν ο Νικόλαος.

Έκτισε στα 1883, το «Τσοπότιον Σχολαρχείον».

Ο ίδιος το προικοδότησε για τη λειτουργία του (μισθούς εκπαιδευτικών, λειτουργικά έξοδα) και τη συντήρησή του.

 «Τόδε των αρρένων Τσοπότιον των γραμμάτων ίδρυμα

Τσοποτός ο Νικόλαος ιδίαις δαπάναις έδειξε

προς μάθησιν της νεολαίας και μνήμης άμα ευκλεούς αγήρω.

Τω χιλιοστώ οκτασιοστώ ογδοηκοστώ πέμπτω έτει»

Ήταν από τους πρώτους οικιστές στην εκτός Κάστρου πόλη στην «πόλη των Γκιαούρηδων» τα «Μαγαζεία», στα  «Καινούρια» του Βόλου που άρχισε να οικοδομείται μετά το 1840. (Βέβαια στην επιστολή-αναφορά των βολιωτών στο Σουλτάνο τον Αύγουστο του 1841 για επέκταση της πόλης, τα ονόματα των Τσοποτών κ.ά. λείπουν!)

Το σπίτι του μαζί με αποθήκες βρισκόταν στη σημερινή οδό Δημητριάδος μέχρι την Ιάσονος. Εκεί μπροστά ήταν η αβαθής θάλασσα και γι’ αυτό πέντε μεγαλέμποροι της εποχής μεταξύ αυτών και οι αδελφοί Νικόλαος & Κων-νος Τσοποτός, είχαν κατασκευάσει ιδιόκτητες μεγάλες «σκάλες»-αποβάθρες ως τα βαθιά για τις φορτοεκφορτώσεις στα ιστιοφόρα.

Για πενήντα και πλέον χρόνια ήταν από τους σπουδαιότερους εμπόρους του Βόλου.

Εκτός από το εμπόριο σιτηρών, καπνών, βιοτεχνικών προϊόντων, ο Νικ. Τσοποτός, ήταν και ενοικιστής των δημοσίων τουρκικών προσόδων(=φόρων) όπως κι άλλοι βολιώτες πλούσιοι. (βλ. Γάτσος, Κοκωσλής, Καρτάλης, Τοπάλης κ.ά)

Λέγεται πως ήταν τίμιος και ενεργητικός σαν έμπορος,  που δραστηριοποιήθηκε στο Βόλο και στην περιοχή. Δεν αδικούσε στις συναλλαγές του και δεν ήταν πλεονέκτης. Τον ίδιο χαρακτήρα έδειξε και όταν αναμείχτηκε στην πολιτική.

Μετά το 1866 έγινε αρχηγός του παλιού κόμματος των «Κοτσαμπάσηδων», του κόμματος των «Νοικοκυραίων» που εκπροσωπούσε τους πλούσιους σε αντίθεση με το κόμμα της «Τσούρμας-Φτώχειας» που ήταν το λαϊκό.

Οι Τούρκοι τον είχαν σε μεγάλη εκτίμηση, γιατί ήταν ακριβοδίκαιος στις συναλλαγές του και  στις σχέσεις του. Στα 1864 του απένειμαν βαθμό για τα παραπάνω, αλλά και γιατί ως εκλεγμένος δικαστής πολλές φορές στο Πρωτοδικείο του Βόλου, συμβουλεύοντας τους αντίδικους, τους οδηγούσε σε εξωδικαστικό συμβιβασμό στο γραφείο του, για υποθέσεις πολιτικές, ποινικές κλπ.   

Τα πατριωτικά του αισθήματα και την ευεργετική του δράση αρκετές φορές τα έδειξε στις περιπτώσεις που το Πήλιο επαναστάτησε, όπως στα 1854 και 1878. (Το ίδιο έκαναν κι οι Κοκωσλήδες σε αντίθεση με άλλους που τάχτηκαν με τους οθωμανούς).

Στην επανάσταση του 1878 έμεινε στην Πορταριά, συμβάλλοντας με πληροφορίες για τα σχέδια των οθωμανών που μετέδιδε στους επαναστάτες, αλλά και φροντίζοντας για τη διατροδή των ανταρτικών ομάδων. Επίσης έπαιρνε μέρος στις διαπραγματεύσεις μεταξύ των εμπολέμων για τη διάσωση της επαρχίας μας.

Μετά την προσάρτηση αποσύρθηκε στην Πορταριά.

Ευεργέτησε εκτός απ’ την Πορταριά και άλλες περιοχές της επαρχίας, με διάφορους τρόπους.

Γι’ αυτό πήρε και το παράσημο των Ιπποτών του Σωτήρος (ΦΕΚ 71/Α-31-10-1885).

ΠΗΓΕΣ:

- «Η ΘΕΣΣΑΛΙΑ» εφημερίδα, 16-11-1885.

- «ΒΟΛΩΤΙΚΑΙ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ», Νικ. Γάτσος, Βόλος ΔΗΚΙ 1998.

- «ΑΠΟ ΤΟ ΛΕΙΜΩΝΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ-Πηλιορείτικα   Β΄», Βαγγ. Σκουβαράς, ΑΣΤΗΡ,      1983.

- «ΠΟΡΤΑΡΙΑ», Γιάννης Τσίγκρας, Δήμος Πορταριάς 2006.

- «Ο ΒΟΛΟΣ-Ίδρυσις και εμπορική κίνησις κλπ », Δημ. Κ.Τσοποτός, Εν Αθήναις 1933.

- ΦΕΚ.

Των Τριών Ιεραρχών

Γιορτή των Τριών Ιεραρχών πάλι…

(ή πώς οι παλιοί συμπατριώτες τιμούσαν -κι εκτιμούσαν- αυτούς που γενικώς πρόσφεραν στην εκπαίδευση!)

Ένα κείμενο από τη ΘΕΣΣΑΛΙΑ της 4-2-1883, που αναφέρεται στην «τιμή» που έκαναν οι Δρακιώτες στον ευεργέτη-ιδρυτή του Σχολείου τους τα πρώτα χρόνια μετά την προσάρτηση της Θεσσαλομαγνησίας:

Χθες εορτήν των Τριών Ιεραρχών η κωμόπολις ημών Δράκια, επανελάμβανεν την ετησίαν αυτής μεγίστην κίνησιν και απετέλη εξαίσιον θέαμα, τελούσα λειτουργίαν και δοξολογίαν υπέρ του φιλτάτου αυτής τέκνου και ευεργέτου των σχολών μας κ. Ιωάννου Γεωργιάδη διαμένοντος εν Βλαχία.

Οι τρεις της χριστιανωσύνης Ιεράρχαι εν ταις καρδίαις ημών παρηκολουθούντο υπό του ευεργέτου τούτου συμπατριώτου μας.

Οι κώδωνες πασών των εκκλησιών αδιακόπως έκρουον τον αέρα και απετέλουν είδος μουσικής, οι δε πολίται ου μόνον οι ενταύθα ευρισκόμενοι, αλλά και οι εν τοις αγροίς, Αγριά και συνοικίαις, προσδραμόντες μετέβαινον αθρόοι και φαιδροί εις τον ιερόν ναόν του αγίου Αθανασίου. Αν και οι συναθροισθέντες υπερέβαινον τας δύο χιλιάδας ανδρών, γυναικών και παιδίων, τοιαύτη τάξις και συγκίνησις επεκράτει, ώστε ούτε ψιθυρισμός τις ηκούετο.

Μετά την θείαν λειτουργίαν εις ην πάντες οι ιερείς έλαβον μέρος  και καθ’ ην ηκούετο η ευχή «και υπέρ των ευεργετών των σχολών ημών, ιερών ιδρυμάτων της κωμοπόλεως ταύτης» οι ιερείς μεθ’ όλου του λαού εισήλθον εις την παρακείμενην δημοτικήν σχολήν και ετέλεσαν δοξολογίαν.

Οι μαθηταί περί τους διακοσίους περίπου κατά στίχους ταχθέντες και κρατούντες εις τας χείρας κλάδους ελαίας, δάφνας, μυρσίνας κτλ ηύχοντο εις τον Θεόν ψάλλοντες εναρμονίως και άδοντες υπέρ του κλεινού αυτών ευεργέτου Ιωάννου Γεωργιάδου, ότε δάκρυα χαράς και ευγνωμοσύνης έτρεχον εκ των οφθαλμών πάντων.

Μετά την δοξολογίαν ο λαός διεχύθη εις την αγοράν το όνομα του Γεωργιάδου εγκωμιάζον και πολλά παρά τοιούτου χρηστού τέκνου της Δρακίας, προσδοκών. Είθε η θεία πρόνοια να διατηρή και κρατύνη τους φιλανθρωπικούς και αγαθοεργούς του κ. Γεωργιάδου σκοπούς και κατατάξη αυτόν η μνήμη των ανθρώπων και η ιστορία μεταξύ των μεγάλων και αθανάτων τέκνων της Ηπείρου, προς αιωνίαν αυτού δόξαν και προς τιμήν της γεννησάσης αυτόν κωμοπόλεώς μας και εν γένει της όλης πατρίδος.

Δράκια 1 Φεβρουαρίου 1883

Καιρικά προγνωστικά...

Το χάνι Κυριαζή στο Πήλιο, φωτ. Κώστα Στουρνάρα.
(Αντιγραφή από το ΔΗΚΙ Βόλου)

Ο Χειμών είναι παρών! 

Εν μέσω χειμώνι λοιπόν, διαβάστε κάποιες από τις παλιές προγνώσεις του καιρού. 

Αφορμή στάθηκε η αντιπαράθεση μεταξύ κοινού και διαφόρων μετεωρολόγων και ιστοσελίδων που βλέπουν "επιδρομές ψύχους, καταποντισμούς κλπ" σπέρνοντας πανικό και τρόμο στους Νεοέλληνες!

Το νου μας στα του καιρού προγνωστικά !! 

          - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -  

1. Προγνωστικά του ψ ύ χ ο υ ς  κ α ι  π ά γ ο υ.
Όταν οι άγριοι χήνες και αλλά διαβατικά πτηνά φαίνωνται προ του καιρού των, τα μικρά πουλία συνενώνονται κατ’ αγέλας, ο δίσκος της Σελήνης φαίνηται λαμπρός, ο ουρανός λάμπη από άστρα, μικρά σύννεφα κινώνται χαμηλά προς βορράν, υπάρχη πολλά λεπτή χιών και τα σύννεφα συσσωρεύωνται ως βράχοι• τελευταίον δε όταν το θέρος ήναι βροχερόν και κρύον, το φθινόπωρον γλυκύ, κτλ. κτλ.

2. Προγνωστικά του π ά γ ο υ  κ α ι  τ η ς  χ ι ό ν ο ς.
Όταν τα σύννεφα ήναι λευκο-κίτρινα και βαδίζωσιν αργά, (αν και υπάρχη δυνατός άνεμος) και ο ουρανός ήναι ωχρός προς το ανατολικόν μέρος πριν να έκβη ο ήλιος. Και τα μεν λευκά σύννεφα το θέρος, είναι σημεία πάγου• τα δε λευκά σύννεφα, τον χειμώνα, αν μάλιστα και ο αήρ ήναι ολίγον γλυκύς, προδηλούσι την χιόνα.

3. Προγνωστικά της δ ι α λ ύ σ ε ω ς  τ ο υ  π ά γ ο υ
Όταν πίπτη πολλή χιών με νότιον άνεμον• εις τον κρύσταλλον γίνωνται τριξίματα• ο ήλιος φαίνηται ως βρεγμένος εις το ύδωρ• τα κεράτια της σελήνης δεν ήναι οξέα, και ο άνεμος κινήται προς νότον ή μεταλλάσση συχνά.
                           (Αντιγραφή σε μονοτονικό από το περιοδικό ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ, τχ 19,1843)

Το Καραμπάσι κατά Ζωσιμά Εσφιγμενίτη

Το Καραμπάσι -Κατά Ζωσιμά Εσφιγμενίτη. 
(Τμήμα ομιλίας (Αύγουστος του 2016) στην πλατεία του Αϊ-Βλάση Πηλίου στα πλαίσια εκδηλώσεων του Συλλόγου)

Διαβάστε ή κατεβάστε:

https://drive.google.com/file/d/0B5FKg4DxBveHOVNjTXo0cFRMUjg/view?usp=sharing  

&

http://data.axmag.com/data/201701/20170123/U134322_F421258/index.html?page=1