Το πανηγύρι των Καλών Νερών

Χρόνια Πολλά!

(Μ’ ένα απόσπασμα από το άρτι κυκλοφορήσαν βιβλίο του Άρη Βολιώτη ( Αριστείδης Βολιώτης ) «Ο ΨΙΘΥΡΟΣ ΤΗΣ ΟΜΙΧΛΗΣ» Εκδόσεις ΗΒΗ, Βόλος 2018)
Να το διαβάσουμε οπωσδήποτε!!

[…] Θυμήθηκε πως κατακαλόκαιρο βρέθηκαν στο πανηγύρι της Παναγίας στα Καλά Νερά.
Ήταν μια θερινή γιορτή που την χαίρονταν όλοι οι γύρω κάτοικοι. Και δεν ήταν μόνον η θρησκευτική πλευρά.
Αυτές τις ημέρες είχαν την ευκαιρία να φθάσουν από τον Γώλο κι ακόμα από το Ξηροχώρι της Εύβοιας με καΐκια αγγειοπλάστες που άπλωναν κοντά στο ακρογιάλι, πάνω σε κουρελούδες την πραμάτεια τους. Στάμνες πήλινες με δυο χερούλια και κανάτια και πιο μικρά για τα πιτσιρίκια μ’ ένα χερούλι.
Μικρά κανατάκια με σφυρίχτρα στο σόπι τους, που τα γέμιζες νερό και σφυρίζοντας, κελαηδούσαν σαν τα’ αηδόνια τ’ Απρίλη.
Κι ακόμα λεκάνες πήλινες από μέσα με σχέδια άσπρα από μπατανά.
Γαβάθες και πήλινα πιάτα και καραβάνες για γιουβέτσι και τσουκάλια για μαγείρεμα. με τρίποδο στην παραστιά ή στη φουφού με κάρβουνα. Μαζί μ’ όλα αυτά, αρμαθιές με σκόρδα και κρομμύδια Ξηροχωτίτικα.
Τα δισάκια των προσκυνητών γέμιζαν αρμάθες και κρομμύδια χύμα και σκόρδα πλεξούδες, για να κρεμαστούν στην σκιά στο κατώγι του σπιτιού. Προμήθειες, βλέπεις για το χειμώνα.
Παραπέρα έστηναν πάγκους γεμάτους από μικροπαιχνίδια για τα παιδάκια και ψευτοκοσμήματα. Σταυρουδάκια με ψεύτικες αλυσίδες και δαχτυλιδάκια από κίτρινο τενεκέ και γυάλινες πετρούλες και κουκλίτσες από χαρτόνι, γύψο και χρώμα ώστε να φαίνονται όσο πιο αληθινά γίνεται. Αλογάκια και πήλινες γατούλες.
Και στη μέση το παιδικό κεφάλι απ’ το αραπάκι, φτιαγμένο με κέφι από πηλό, που στη θέση όπου ήταν το στεφάνι που φορούσε, άνοιγε σε καπάκι για να γεμίζει μέσα με χίλια πράγματα, από σταφιδοστράγαλα, καραμέλες κι ακόμα τα φτωχά κοσμήματα μιας μάνας ή το μπουκαλάκι με το ροδόνερό της.
Άλλοι πάγκοι πάλι, προσφέρανε λουκουμάκια με άρωμα από κίτρο, μαστίχα ή τριαντάφυλλο και χαλβά Φαρσαλινό φρέσκο –φρέσκο.
Τον άλλον με το ταχίνι από σουσάμι, τον περίμεναν στις Γιορτές του χειμώνα […]

Τα Καλά Νερά

Λίγη δροσιά επιθυμούμε, και τα Καλά Νερά είναι ο ιδανικός τόπος στον Παγασητικό για να τη βρούμε!

Στον «ΟΔΗΓΟ ΒΟΛΟΥ-ΝΟΜΟΥ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ- 1901», σελ. 29, διαβάζουμε: 

Επίνειον του Δήμου (σ.σ. Μηλεών) είνε τα Κ α λ ά  Ν ε ρ ά, κώμη περικαλλής, εν η εύρηνται μεγάλαι αποθήκαι ελαίου και ένθα ο εκείθεν καταγόμενος κ. Ι. Σαραφόπουλος ίδρυσεν εσχάτως εργοστάσιον σαπωνοποιίας και πυρηνελαίου, ο δε φιλόπατρτς Ν. Τσιτσιλιανόπουλος έχτισε και συντηρεί εξ ιδίων του λαμπρόν Νοσοκομείον.

Έτεροι ευεργέται των Καλών Νερών είνε ο Αργύριος Φιλιππίδης (νυν βουλευτής της Επαρχίας) κατασκευάσας εξ ιδίων του μικράν αποβάθραν, και ο Ιωάν. Σκαρίμπας ιδρύσας μεγάλας αποθήκας ελαίου και εμπορευόμενος τα του τόπου προϊόντα άτινα πρότερον μετεφέροντο προς πώλησιν εις άλλους όρμους. 

Τα Κ α λ ά Ν ε ρ ά ωνομασθησαν ούτως, εκ τινός ιαματικής πηγής παρά  την θάλασσαν αναβλυζούσης και εχούσης καθαρτικάς ιδιότητας, την δε εκ ταύτης θεραπείαν επιζητούσι και ευρίσκουσι πλείστοι εκ του εσωτερικού της Θεσσαλίας, ερχόμενοι κατά τα μέσα Αυγούστου, οπότε τελείται εκείσε θρησκευτική και εμπορική πανήγυρις.

Το από Μηλεών μέχρι παραλίας διάστημα είνε πυκνώς κατάφυτον εξ ελαιών, ας ο βασιλεύς ημών ιδών είπεν, «αυτό είνε δάσος, δεν είνε ελαιών».

Πανήγυρις εν τοις παραλίοις κατὰ τὴν θέσιν Καλὰ Νερά…

Στο «Ημερολόγιον Η ΦΗΜΗ»του Ζωσιμά Εσφιγμενίτη του έτους 1886, διαβάζουμε για τα πηλιορείτικα πανηγύρια του Αυγούστου:

ΠΙΝΑΞ
Τῶν διασκεδαστικῶν Πανηγύρεων, τῶν ἐν τοῖς χωρίοις τοῦ Πηλίου τελουμένων κινητῶν τὲ καὶ ἀκινήτων.
Αὔγουστος
1 -Αἳ γυναῖκες ἐορτάζουσι τὰς ἀποφράδας καὶ Δρύμας.
6 -Ἐν τοῖς τοῦ Δήμου Νηλείας Λεχωνίοις, ἐν τῆ συνοικία «Μεταμόρφωσις» τοῦ ὁμωνύμου Δήμου Ζαγορᾶς.
15 -Ἐν τοῖς τῶν Δήμων Μηλαιῶν καὶ Νηλείας παραλίοις κατὰ τὴν θέσιν Καλὰ Νερά.
23 -Ἐν ταῖς τοῦ Δήμου Ὀρμινίου ἐξοχαῖς κατὰ τὴν θέσιν «Παναγία Μεγαλογένη».
Επίσης ο Ζωσιμάς πάλι στο «Ημερολόγιον Η ΦΗΜΗ» της επόμενης χρονιάς συμπληρώνοντας τους Δημητριείς γράφει για τα Καλά Νερά και το πανηγύρι τους: «Τα Καλά Νερά ανήκουσιν εις ταύτα τα δύω χωρία Πινακάτες και Βυζίτσα.
Τω 1868 ωκοδόμησαν αυτού ναόν της Κοιμήσεως της Θεοτόκου όπως πανηγυρίζωσιν οι ερχόμενοι από των χωρίων του Πηλίου και του εσωτερικού της Θεσσαλίας ίνα πίωσιν από των εκεί αναβλυζόντων υφαλμύρων υδάτων προς κάθαρσιν.»
Εμάς λοιπόν, θα μας απασχολήσει αυτό το καλανεριώτικο πανηγύρι της Παναγίας:
Τα παλιότερα χρόνια (ως τον 20ο αι.) οι κάτοικοι των Μηλεών, της Βυζίτσας, των Πινακατών και του Αϊ-Γιώργη, ειδικά τις χρονιές που υπήρχε «μαξούλ’» (=μεγάλη ελαιοπαραγωγή), κατέβαιναν καβάλα στα αλογομούλαρά τους στη γιορτή της Παναγίας στα παραλιακά Καλά Νερά, για να πανηγυρίσουν και να δουν και τα περιβόλια τους. Τότε πίστευαν πως αν ο καρπός δεν προσβληθεί από ασθένεια ως το Δεκαπενταύγουστο, η σοδειά θα ήταν ικανοποιητική και εξασφαλισμένη!
Συγχρόνως όμως κατέβαιναν για ν’ αγοράσουν πήλινα αγγεία και κεραμικά σκεύη για το νοικοκυριό τους. Αυτά τα έφερναν συνήθως με καΐκια οι «κανατάδες» για πώληση από τα μέρη της Εύβοιας και ειδικά από τα Κανατάδικα του Ξηροχωριού. Τα άπλωναν στην αμμουδιά κι οι αγαθοί χωριάτες τα έβλεπαν, τα εξέταζαν και αγόραζαν κάποια απ’ αυτά, σύμφωνα με τις ανάγκες τους. Μετά το τέλος του πανηγυριού τα φόρτωναν στα υποζύγια και τα έφερναν στα σπιτικά τους.
Εκτός όμως των ντόπιων που συνέρρεαν στα όμορφα Καλά Νερά που ήταν το επίνειο των ορεινών χωριών που προαναφέρθηκαν, έρχονταν και πάρα πολλοί κάτοικοι από τη θεσσαλική ενδοχώρα ως και απ’ την περιοχή του Μετσόβου. Αυτοί ερχόταν για δύο όμως λόγους και το συνδύαζαν και με το πανηγύρι. Ο πρώτος ήταν η «πόσις» των υφάλμυρων νερών που ανάβλυζαν στην περιοχή «Γλυφούρα» (για την αρίβεια Κάτω Γλυφούρα-Γλυφονέρ' ή Τσιρλονέρ', σήμερα περιοχή «Ναυτικές Σχολές») που βρίσκεται στην παραλία ανάμεσα στα Καλά Νερά και τη Γατζέα. Πίστευαν στην καθαρτική ιδιότητα του νερού αυτού, αλλά και πως ανακτούν τις δυνάμεις τους ως τον επόμενο Αύγουστο που ξανάρχονται.

Η Γλυφούρα ή Γλυφονέρ' -Τσιρλονέρ' σήμερα

Όσοι απ’τους Καραγκούνηδες και τους θεσσαλούς κολλήγους είδαν ώφελος «καθαρθέντες», επέστρεφαν στην πατρίδα τους χαρούμενοι με την ιδέα πως θα ξεχειμωνιάσουν καλά!
Όσοι πάλι δεν είδαν ωφέλεια έφευγαν θλιμμένοι πως δεν θα «την βγάλουν»!
Όμως αρκετοί από τους Θεσσαλούς της ενδοχώρας δεν επέστρεφαν στα χωριά τους, παρά παρέμεναν ως το τέλος του χειμώνα, εργαζόμενοι στη συλλογή της ελιάς, ειδικά τις χρονιές που υπήρχε ευφορία του ελαιοκαρπού.
Τότε από το τέλος Αυγούστου άρχιζαν να μαζεύουν το «κουκούτσ’» δηλαδή τις πρώτες «λαδολιές» που έπεφταν από τα δέντρα. Γνωστή είναι η φράση-τραγούδι: «Τ’ς Αγιάς Μαρίνας σύκο κι τ’ Αϊ-Λια σταφύλ’ κι τ’ Αϊ-Παντελεήμουνα κίνα μι του κουφίν’»!
Αυτή η παραμονή στην περιοχή για κάποιους από τους Θεσσαλούς έγινε μόνιμη εγκατάσταση σε αρκετά από τα χωριά του Κεντροδυτικού Πηλίου.
Το πανηγύρι της Παναγίας όμως με το σούρουπο και τον ερχομό της νύχτας σταματούσε κι «οι πανηγυρισταί» επέστρεφαν χαρούμενοι «εν ευθυμία» τραγουδώντας, κάποιοι φορτωμένοι με τα πήλινά τους στα καλύβια και στα σπίτια τους, που βρίσκονται μέσα στον απέραντο ελαιώνα που εκτείνεται απ’ το Μαλάκι ως την Άφησο.

Τσιτσιλιάνος (2)

"Τζιτζιλιάνειον Νοσοκομείον ΑΓΙΟΙ ΑΝΑΡΓΥΡΟΙ- 1901"

(Οι φωτογραφίες είναι από το αρχείο
της Καλανεριώτισσας κ. Ελένης Μακρή)

Ο Ν. Τσιτσιλιάνος, όπως είδαμε στην προηγούμενη ανάρτηση (ΕΔΩ) ίδρυσε το Νοσοκομείο στα 1901. Η έγκριση από το κράτος έγινε στα 1906:

Το ίδρυμα σύμφωνα με τη διαθήκη του δωρητή (ΕΔΩ), είχε 5μελή Διοίκηση και Οργανισμό λειτουργίας που εγκρίθηκε με ΦΕΚ στα 1912:

Έκτοτε το ίδρυμα λειτουργούσε προσφέροντας τις υπηρεσίες του σε απόρους, αλλά και σ' όσους είχαν ανάγκη νοσηλείας, χωρίς αντίτιμο. 

Τσιτσιλιάνειο: Στην εποχή της δόξας του
(Αρχείο κ. Ελένης Μακρή)

Ας δούμε τι γράφει σ' ένα άρθρο του ο σπουδαίος Αχιλλέας Ορφανίδης, συντάκτης και 

Δ/ντής της βολιώτικης εφημερίδας "Η ΘΕΣΣΑΛΙΑ": 

Το Τσιτσιλιάνειο Νοσοκομείον

Περισσότερη ώρα μας απασχόλησε η επίσκεψι που κάναμε στο Τσιτσιλιάνειο Νοσοκομείο. Ο  πρόεδρος του αδελφάτου κ. Παρίσης Ταπεινός προθυμοποιήθηκε να μας δώσει όλες τις πληροφορίες τις σχετικές με την ύπαρξη και τη δράση το0 νοσοκομείου.

Το ίδρυμα αυτό πού λειτουργεί ό από το 1901. Είνε δωρεά του αποθανόντος Νικολάου Τσιτσιλιάνου, τέκνου των Καλών Νερών που εμεγάλωσε στο εξωτερικό.  Ο μεγάλος αυτός φιλάνθρωπος, ο ίδιος που εδώρησε στο Αχιλλοπούλλειο 2.000 λίρες,  ώριζε διά της διαθήκης του πενταμελή Επιτροπήν η οποία θ' ανελάμβανε μετά τον θάνατόν του την διοίκηση του νοσοκομείου. Τα μέλη της Επιτροπής, όπως ώριζε ή διαθήκη, εις περίπτωσι θανάτου ενός εξ αυτών εξέλεγαν οι υπόλοιποι τον πέμπτον.

Η σημερινή Επιτροπή δηλαδή το αδελφάτο του νοσοκομείου απαρτίζεται Ειπ4 τους κ. κ. Σπύρον Σπυρίδην Πρόεδρον, Παρίσην Ταπεινόν αντιπρόεδρον, που εκτελεί χρέη Προέδρου, Δημ. Σωτηρόπουλον, Ιωάν. Σακελλαρίου και Ιωαν. Γραμμενόπουλον μέλη.

Από του 1901 έως το 1910 το Νοσοκομείο διοικείτο από τον ίδιο τον Νικόλ. Τοιτσιλιάνο. Από του 1910 έως το 1913 από τον αδελφό του 'Αλέξανδρο και από τότε μέχρι σήμερα από τον κ. Ταπεινό.

Το προσωπικό του Νοσοκομείου αποτελείται από τον ιατρό κ. Εύστάθιον Σγαρδώνην τον και Πρόεδρον της Κοινότητος Μηλεών από την Διευθύντριαν κ. Εύανθίαν Παπαδημητρίου, τον φαρμακοποιό κ. Σ. Φ. Τζωάννον και 3 νοσοκόμους.

Το Νοσοκομείο έχει ως περιουσία του ακίνητο στο Βόλο και συγκεκριμένα επί της παραλίας εστιατόριο Γαλλίας, το διπλανά καφφενείο Πανελλήνιο και τα συνεχόμενα μαγαζιά από τα μισθώματα των οποίων και συντηρείται Τα ακίνητα αυτό καθώς και άλλα κτήματα που βρίσκονται κοντά στο νοσοκομείο, αφέθηκαν επίσης από τον μεγάλο δωρητή.

Στην περιουσία αυτή του Νοσοκομείου που ήταν αφορολόγητη μέχρι του 1930 θέλησε το  Κράτος ν' απλώσει την απόχη του, ζητώντας να τη φορολογήση και μάλιστα  αναδρομικώς.   Κατόπιν όμως ενεργειών του κ. Ταπεινού στας Αθήνας, κατορθώθη επί Κυβερνήσεως Βενιζέλου να ληφθεί η της 14)10132 αποφάσις του Υπουργικού Συμβουλίου. με την οποίαν απαλλάσσετο κάθε φορολογίας το Ίδρυμα. Δυστυχώς η Κυβερνητική μεταβολή που μεσολάβησε  εμπόδισε να γίνει η απόφασις αυτή Νόμος του Κράτους κι' έτσι το ζήτημα μένει εκκρεμές.

Η ευεργετική δράσι του Τσιτσιλιάνειου σ’ όλη την γύρω περιφέρεια ά Ρξε τα παλαιότερα χρόνια και εξακολουθεί μέχρι σήμερα να είνε εξαιρετική. Διότι εκτός των εσωτερικών ασθενών που δεν λείπουν ποτέ, το Νοσοκομείο  φροντίζει κάθε χρόνο να χορηγή εις τους κατοίκους των γύρω περιφερειών, που μαστίζονται αλύπητα από την Ελονοσία, κινίνην εις ωρισμένην ποσότητα κατ' άτομο. διά προληπτική χρήσι.

Το Χειρουργικό τμήμα επίσης δέχεται 20 και 30 ανθρώπους ως επί το πλείστο ναυτικούς και εργάτες οι, κτυπούν λόγω τις βαριάς δουλειάς των, χέρια. πόδια κλπ. και καταφεύγουν εκεί να επιδέσουν τα τραύματά τους.

Η Διευθύντρια του Ιδρύματος, μία κυρία που φαίνεται  πώς έχει νοιώσει τον δύσκολο ρόλο που της ανέθεσαν για την ανακούφισι της δυστυχίας, μας βοηθεί να γνωρίσουμε το εσωτερικό του Νοσοκομείου. Περνούμε διαδοχικά  όλα τα δωμάτια, όπου είνε εγκατεστημένα τα διάφορα τμήματα, φαρμακείο, ιατρείο, αίθουσες ασθενών, γραφείο χειρουργείο κλπ..

 Σ' ένα άπ' αυτά τα τμήματα στο δωμάτιο που χρησιμοποιείται για απομονωτήριο. καλούμεθα να παραστούμε μάρτυρές του πιο ανήκουστου δράματος. Σ' ένα κρεβάτι στο μοναδικό που υπάρχει σ’ αυτό το δωμάτιο, ήταν πλαγιασμένο ένα μικρό παιδί ως 16 χρόνων, αδύνατο, σκελετωμένο. Στο αντίκρυσμά μας ο μικρός αυτός άρρωστος που είνε ξεγραμμένος από τη ζωή γιατί έχει προσβληθή από την επάρατη αρρώστεια, τη φθίσι, μπήγει τα κλάμματα. Και δεν έχει αυτή η άμοιρη ψυχούλα ούτε μάνα, ούτε πατέρα, ούτε κανένα νάρθη να την ιδή, να την παρηγορήση, να της φέρη κάτι. Μόνον  έναν αδελφό άσπλαχνο έχει που φρόντισε να τον διώξη από κοντά του μόλις κατάλαβε το είδος της αρρώστειας του. Φεύγουμε από το δωμάτιο το θανάτου με κάποιο συναίσθημα που βαραίνει τη ψυχή μας. (Η  ΘΕΣΣΑΛΙΑ 30-11-1933) 

Και η βολιώτικη ΛΑΪΚΗ ΦΩΝΗ της 4ης Νοεμβρίου 1932 στην πρώτη σελίδα, γράφει μεταξύ άλλων:  

[…]Το Τσιτσιλιάνειον Νοσοκομείον  των Καλών Νερών, αθορύβως λειτουργούν εις την ύπαιθρον του Πηλίου, ηύρυνεν εσχάτως την δράσιν του πιεζόμενον αφ’ ενός από την αυξάνουσαν φτώχειαν  των γηγενών του Πηλίου και από τον κινούμενον πληθυσμόν των εκ Τρικκάλων καραβανίων αφ’ ετέρου, των επιζητούντων εργασίαν εις την ελαιοεσοδείαν. Οι ξένοι μάλιστα, ούτοι, λόγω των κακουχιών και των στερήσεων και της πείνης εις την οποίαν από μακρού υποβάλλονται, κατέστησαν ευπρόσβλητοι και ερειπωμένοι, καταφεύγουν αμέσως εις το Τσιτσιλιάνειον Ίδρυμα […] 

Όλες οι ντόπιες εφημερίδες κατά καιρούς είχαν διάφορες ειδήσεις για το Νοσοκομείο:

 Κάπου στα '55-'60 .Από αριστερά: ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ,
ΜΑΡΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ,ΟΛΓΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ,ΕΥΔΟΞΙΑ,
ΕΛΕΝΗ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ-ΖΙΑΚΑ. Το παιδί και τον τελευταίο άντρα δεν τους ξέρουμε.
(Αρχείο κ. Ελένης Μακρή)

Όλα τούτα περίπου ως τα 1970! Γιατί μετά ήρθε η αρχή του τέλους αυτού του κληροδοτήματος! 

Ιδού και ο Επίλογος:

Βέβαια,οι ανάγκες και οι συνθήκες  ζωής στην εποχή μας έχουν αλλάξει από τα 1901. Ωστόσο η ανάγκη παροχής υγείας και στην ύπαιθρο, πάντα θα υφίσταται. 

Γι΄αυτό οι κάτοικοι των Καλών Νερών μαζί με τις εκάστοτε Κοινοτικές αρχές, από τότε δεν έπαψαν να ενδιαφέρονται για την έστω και μερική επαναλειτουργία του Νοσοκομείου. Ειδικά για τους καλοκαιρινούς μήνες που ο πληθυσμός λόγω των παραθεριστών, τουριστών και επισκεπτών φτάνει τις 4-5 χιλιάδες! 

Κατά καιρούς γίνανε συζητήσεις και συσκέψεις, σταλθήκανε υπομνήματα και αναφορές σε αρμόδιους, γραφτήκανε άρθρα στις εφημερίδες, αλλά παρ' όλην την ανακαίνιση του κτιρίου δεν έγινε καμιά κίνηση "ανοίγματος" ! 

(Φωτογραφία από τη βολιώτικη εφημερίδα ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ)

Τη δεκαετία του '90 υπήρχαν κάποιες σκέψεις για δημιουργία Κέντρου Αποκατάστασης κ.ά. υπηρεσιών Υγείας, αλλά δεν προχώρησε.

Σήμερα παραμένει ένα κλειστό Ίδρυμα, σε αντίθεση με τη θέληση και τα αισθήματα του αλτρουιστή δωρητή του! 

Λειτουργεί μόνο ως χώρος Αγροτικού Ιατρείου, χωρίς  ασθενοφόρο -έστω και σταθμευμένο- και ...απέχοντας παρασάγκας του αρχικού σκοπού ίδρυσής του ! 

ΠΗΓΕΣ:

-ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΥ ΣΤΟ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΤΟΥ ΒΟΛΟΥ, Β.Γιασιράνη-Κυρίτση, Βόλος 1996

-ΠΗΛΙΟΡΕΙΤΙΚΑ Β΄ (ΑΠΟ ΤΟ ΛΕΙΜΩΝΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ), Βαγγέλης Σκουβαράς, Εκδ. Οίκος «Αστήρ», Αθήνα 1983

-ΕΓΓΡΑΦΑ  (Διαθήκη, Δικαστικές αποφάσεις κ.ά) 

-ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ

-ΦΕΚ

Υ.Γ. 

Ευχαριστώ πολύ τον Καλανεριώτη (με πανωλεχωνίτικες ρίζες) παλιό μαθητή μου Γιώργο Κορνούτο, πρώην Δημοτικό σύμβουλο για τις πληροφορίες, αλλά και την παραχώρηση των εγγράφων.

Επίσης την Καλανεριώτισσα κ. Ελένη Μακρή, για την ευγενική παραχώρηση των φωτογραφιών της) 

Τσιτσιλιάνος (1)

Οικογένεια

Στις Πινακάτες Πηλίου το 18^ο αιώνα υπήρχε η οικογένεια του προύχοντα Γερογιάννη Γιοργατζή. 

Αυτός είχε παιδιά τους Γεώργιο (Ταπεινό), Γεώργιο (Σαράφη) και Δημήτριο (Τσιτσιλιάνο). 

Τα επώνυμά τους έχουν άμεση σχέση με την ενασχόλησή τους, την όψη ή το χαρακτήρα, όπως άλλωστε σ’ όλη την Ελλάδα. 

Του πατέρα Γ. Γιοργατζή από με την κατασκευή γιοργανιών (γιοργάνι=πάπλωμα). Του Γ. Σαράφη που ήταν σαράφης (=αργυραμοιβός), του Γ. Ταπεινού που ήταν ήρεμου χαρακτήρα και του Δ. Τσιτσιλιάνου που ήταν μελαμψός κι έμοιαζε με Σισιλιάνο (Σικελό).

Η οικογένεια αυτή έπαιξε σπουδαίο ρόλο στην περιοχή του Βόλου και του κεντροδυτικού Πηλίου.

Πρώτα ο Ιωάννης Σαραφόπουλος γιος του Γεωργ. Σαράφη, ήταν ο γνωστός έμπορος και βιομήχανος. Αυτός έφτιαξε το γνωστό σαπωνοποιείο στα Καλά Νερά. Ο ίδιος οικοδόμησε στο Βόλο το μέγαρο «Σαραφόπουλου», γνωστό σήμερα σαν Εξωραϊστική.

Ο δεύτερος σπουδαίος απόγόνος της οικογένειας, ήταν ο Νικόλαος Τσιτσιλιανόπουλος ή Τσιτσιλιάνος, γιος του Αναγνώστη-Γεωργίου και της Μαρίας το γένος Γεωργίου Κτούπη. Η οικογένεια είχε έξι αγόρια (Δημήτριος, Αλέξανδρος, Κων-νος, Ιωάννης, Αθανάσιος,  Νικόλαος) και δύο κορίτσια (Ειρήνη , Ελένη). 
Αυτός, ο Νικόλαος, θα μας απασχολήσει παρακάτω σαν μεγάλος πατριώτης και φιλάνθρωπος ευεργέτης της περιοχής μας.

Δωρητής -Βιογραφικό

Γεννήθηκε στη Βυζίτσα στις 28 Φεβρουαρίου 1832 και ήταν δημότης του τότε δήμου Νηλείας. 

Απεβίωσε στο Βόλο στις 10 Οκτωβρίου 1910 στις 6μμ. από υποστατική πνευμονία.

Στο παλιό νεκροταφείο του Βόλου υπάρχει ο οικογενειακός τάφος και η προτομή του στην οδό Σεραφείμ. Είναι φιλοτεχνημένος από τον αθηναίο γλύπτη Κων. Λιώρη. 
Επίσης, υπάρχει στο Βόλο και η οδός ΤΣΙΤΣΙΛΙΑΝΟΥ, που βρίσκεται στην περιοχή Αναύρου. Ξεκινά από την οδό Φιλιππίδη (παρόχθιος Αναύρου) και τερματίζει στην οδό Πλαστήρα (παραλία) στο εκκλησάκι της Αγ. Τριάδας Νοσοκομείου και είναι παράλληλος των οδών Ιατρού Τζάνου και Αθανασάκη. Η πρώτη απόφαση 120/16-10-1910 ήταν για έκφραση συλλυπητηρίων και ονομασία οδού. Η δεύτερη 65/21-2-1928 επί δημαρχίας Σπ. Σπυρίδη για την ονοματοθεσία. 

Ξενιτεύτηκε στη Βάρνα της Βουλγαρίας, όπου εμπορευόμενος για 45 περίπου χρόνια, πλούτισε. Όταν επαναπατρίστηκε, έμενε στην Αθήνα (Ακαδημίας 5) και το σπίτι αυτό το δώρισε όπως κι όλη την περιουσία του στον τόπο μας. Στα 1899 και πριν συντάξει στην Αθήνα την πρώτη διαθήκη του (1900), είχε συγκεντώσει το ποσό των 1.250.000 δρχ! 
Στα 1900 περιτοίχισε το νεκροταφείο του χωριού του.

Ήταν παντρεμένος με την Χαρίκλεια Δημ. Παπαναστασίου ή Παπαναστασοπούλου από τη Βυζίτσα και δεν απόκτησαν παιδιά. 

Γεννήθηκε στα 1843 στη Βυζίτσα και πέθανε στις 24-3-1913 στο Βόλο, όπου υπάρχει κι τάφος της στο παλιό νεκροταφείο Ταξιαρχών.

Κληροδότημα-Διαθήκη

Το «Τσιτσιλιάνειο κληροδότημα» αποτελούνταν από: Το Νοσοκομείο Καλών Νερών, 10 καταστήματα στο Βόλο, 1 κτίριο,  11 ελαιοπερίβολα, 1 αγρό και 1 δασοτεμάχιο. Αυτό πραγματοποιήθηκε με τη διαθήκη που συντάχτηκε σε τρεις φάσεις (1900, 1902 κωδίκελλο της πρώτης και 1906). 

Με τη διαθήκη του άφησε χρήματα ως εξής: 400.000δρχ στο «Τσιτσιλιανοπούλειον Νοσοκομείον - Άγιοι Ανάργυροι» για τη συντήρησή του (160.000δρχ είχε διαθέσει για την κατασκευή του), 50.000δρχ στο Νοσοκομείο Βόλου (να χρησιμοποιούνται οι τόκοι του ποσού για τους ασθενείς), 100.000δρχ στον Εθνικό Στόλο, 100.000δρχ στην Κοινότητα της γενέτειράς του Βυζίτσας  για να προικίζονται από τους τόκους άπορα κορίτσια του χωριού, 10.000δρχ στο ναό Άγ. Νικολάου Βόλου. Μια προικοδότηση έγινε και τον Ιούνιο το  1941, σε δύο κοπέλες από τη Βυζίτσα και τις Πινακάτες. Επίσης άφησε 2000 χρυσές λίρες στην Εθνική Τράπεζα για να καλύπτονται οι ανάγκες του κληροδοτήματος. Μαζί άφηνε και αρκετή περιουσία στους συγγενείς του.  

Όλα αυτά βρίσκονται στα πρακτικά της απόφασης αριθ. 1000, του Πρωτοδικείου Βόλου της 11ης Οκτωβρίου 1910 (δημοσίευσης της διαθήκης). 
Ολόκληρη η απόφαση (ΕΔΩ), για κάθε ενδιαφερόμενο/η. 

Τέλος, επί Δημάρχου Γκλαβάνη Κωνσταντίνου έγινε και έγκριση ψηφίσματος αρ. 84 -Δήμου Παγασών, σελ. 45 – 46/18-10-1912

«Έγκριση του υπ. αριθμ. 74 ψηφίσματος του Αδελφάτου του Αχιλλοπουλείου Δημοτικού Νοσοκομείου, σχετικά με τη χορηγία έκτακτης πίστωσης 780 δρχ. για την κατασκευή εικόνας του Νικολάου Τσιτσιλιανόπουλου, ευεργέτη του νοσοκομείου κλπ  »

[Συνεχίζεται]