Πρωτομαγιά

Καλό μήνα!!!

Λεχωνίτισσες βγήκαν για το Μάη!!

Δύο λαογραφικές καταγραφές από το Λαυκιώτη εκπ/κό Δημήτρη Λαμπαδάρη για την Πρωτομαγιά στο Πήλιο. 

Είναι αντιγραφή από το βιβλίο του "ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΠΗΛΙΟΥ", Βόλος 1966 και από τις σελίδες 13-14 & 17. 

1.  ΤΟ ΨΩΜΙ ΤΗΣ Μ. ΠΕΜΠΤΗΣ ΚΑΙ Η ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ

Ο Μάης, με το ξαναγέννημα όλης της Φύσεως, ξυπνάει απ' τη χειμερινή νάρκη και τα φίδια., που αποτελούν σοβαρό κίνδυνο για τους ίδιους τους χωρικούς και τα ζώα τους. Πολλοί αγρότες και πολλά ζώα βρίσκουν τον θάνατο απ' το θανατηφόρο χτύπημα της δηλητηριώδους οχιάς.

Προληπτικό προφυλακτικό μέσο δεν υπάρχει, για τον αγρότη. Στράφηκαν κι αυτοί, προς την Εκκλησία.

Συνήθως το Πάσχα πέφτει κάθε χρόνο τον Απρίλιο και κοντά στην Πρωτομαγιά. Η Θεία χάρη του Θεανθρώπου, που σταυρώθηκε και αναστήθηκε, μπορεί να μας προφυλάξει με την παντοδυναμία του κι από τα φίδια, σκέφτηκαν. Και ζήτησαν τη βοήθεια του Χριστού με τον άρτο.

Το ψωμί για τις γιορτές του Πάσχα ζυμώνεται συνήθως τον Μεγάλη Πέμπτη. Ένα ειδικά μικρό ψωμάκι, φυλάσσεται για την Πρωτομαγιά.  Πρωί -πρωί και πριν ακόμη λαλήσει ο κούκος θα γευθεί από το ψωμί αυτό όλη η φαμελιά και θα ταϊστούν όλα τα ζώα της αγροτικής οικογενείας. Πιστεύουν δηλαδή ότι το ψωμί της Μ. Πέμπτης έχει τη δύναμη να διώχνει τα φίδια, που αρχίζουν να γίνονται επικίνδυνα με τις ζέστες του Μάη. Έτσι άτρωτοι και πλημμυρισμένοι πίστη ξεκινούν όλοι για τις αγροτικές τους δουλειές.

2.  ΤΟ ΣΚΟΡΔΟ ΚΑΙ Η ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ

Το πουλί που φέρνει τον άνοιξη, με το δισύλλαβο πρωινό του κελάιδισμα, ο κούκος δηλαδή, παίρνει ειδικά την Πρωτομαγιά ανθρώπινη δύναμη. Και τη δύναμή του αυτή την χρησιμοποιεί κατά την αντίληψη του εδώ κόσμου, «επί κακώ». Είναι δυνατόν, δηλαδή το γλυκοχάραμα της Πρωτομαγιάς, μόλις κανείς ακούσει τη φωνή του κούκου να πάθη από πνιγμό λες και η φωνή αυτή έχει κάποια μαγική δύναμη να «κουμπώνη» κατά πως λέγεται με το να σφίγγη το λαιμό.

Για να προλάβεις λοιπόν το κακό αυτό πρέπει το πρωινό της Πρωτομαγιάς και πριν ακόμη ξεκινήσεις για τη δουλειά σου, να δαγκώσεις λίγο σκόρδα. Το σκόρδο προφανώς, εκτός των άλλων θεραπευτικών του ιδιοτήτων, έχει και τη δύναμη ίσως, με την ιδιάζουσα .μυρωδιά τον, να νικάει στην πάλη του με τη φωνή του κούκου, που τρέχει επίμονα να σου σφίξη το λαρύγγι και να σε  «κουμπώσει» κατά την τοπική έκφραση. Έτσι το σκόρδο σε καθιστά άτρωτο άπ' τις φωνητικές επιθέσεις του ανοιξιάτικου πουλιού. 

Το πράγμα όμως δεν σταματάει μέχρις εδώ. Οι χωρικοί μας αποδίδουν στο σκόρδο και μεγάλη επιθετική, θανατηφόρο πολλές φορές δύναμη. Διότι αν έχεις δαγκώσει σκόρδο και ακούσης μετά τον κούκο, αυτός τρέπεται αμέσως εις φυγήν και πολλές φορές πεθαίνει. Το άσχημο είναι ότι δεν καθορίζεται στο λαϊκό μας συνταγολόγιο η ποσότητα του σκόρδου που πρέπει το πρωτομαγιάτικο πρωινό να καταβροχθίσει κανείς, για να είναι πάντα ασφαλής. Παρόμοιες δοξασίες υπάρχουν και για τον βασιλέα της υπομονής το γαϊδούρι. Με μόνη τη διαφορά ότι το αντίδοτο της στεντωρείας φωνής τού συμπαθούς κυρ -Μέντιου, δεν είναι το σκόρδο, αλλά λίγο ψωμί. Καλή φυσικά αντίληψη, γιατί υποχρεώνει τους χωρικούς μας, πριν ξεκινήσουν για τις κοπιαστικές ανοιξιάτικες δουλειές τους, να βάλουν κάτι στο στόμα τους, έφ' όσον η εποχή επιβάλλει εύωχίαν και όχι νηστείαν.

Επιπλέον λαογραφικά στο ΦΙΡΙΚΙ. (ΕΔΩ) 

Πρωτομαγιάς ...αναμνήσεις

Πρωτομαγιά στα Λεχώνια...

Λεχωνίτισσες εν μέσω ανθέων! (*)

...και η συνέχεια:

"...Το απόγευμα ...πολλοί θα μεταβούν εις Λεχώνια..." Ήταν η συνέχεια της Πρωτομαγιάς με τη γιορτή του Αγ. Αθανασίου στις 2 Μαΐου.

(*) Ο Επαμ. Τσακνάκης (Καλό μήνα, Νώντα !!) σχολίασε τη φωτογραφία: "Οι Πουλακέισσες!  (Μαρία με τα μαύρα - η γιαγιά-, Ελπίδα, Ασημίνα, Ελένη, Κατίνα) και Φρόσω Ραφτογιάννη - Πούλακα αριστερά."

Πρωτομαγιά

Καλό μήνα,
 με μια ταπεινή φραγκοσαρδέλα πηλιορείτικης αυλής !!!

Ανθεστήρια - Ανθεσφόρια - Μάηδες

Ένα κείμενο του 1895 από τον αγιολαυρεντίτη (αγωνιστή και δημοσιογράφο) Γεώργιο Σακελλαρίδη στην τότε εφημερίδα, που είχε μαζί με τον αδελφό του Κων-νο. 

Μας εξηγεί πώς προέκυψαν οι Μάηδες:   

Κι  ΕΔΩ στο ΦΙΡΙΚΙ διαβάστε όλα τα πρωτομαγιάτικα λαογραφικά. 

Πρωτομαγιά εν Βόλω!

Οι γνωστοί μας 

α) Ζήσης Κυρτσώνης- Ποδαλείριος, δρακιώτης γιατρός και πολυγραφότατος (έχει γράψει και το σχετικό βιβλίο "ΤΑ ΑΝΘΕΣΤΗΡΙΑ : ΗΤΟΙ ΣΥΛΛΟΓΗ ΧΟΡΕΥΤΙΚΩΝ ΑΣΜΑΤΩΝ" -1911 που τώρα είναι δυσέυρετο) και

β) ο επίσης πολυγραφότατος ζαγοριανός ιστορικός Γιάνης Κορδάτος (εδώ στο περιοδικό ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ), 

γράφουν για την επερχόμενη Πρωτομαγιά και μας δίνουν και τα σχετικά πηλιορείτικα δημοτικά:

Η Πρωτομαγιά παλιότερα

Η Πρωτομαγιά όπως γιορτάστηκε και την είδε στα 1934, ο ανταποκριτής της βολιώτικης εφημερίδας "ΛΑΪΚΗ ΦΩΝΗ",  στα Άνω Λεχώνια και τα γύρω χωριά του Βόλου. 

Βέβαια μιλάει για την εξόρμηση του πλήθους στη γνωστή "Ρεματιά" των Άνω Λεχωνίων. Αυτή η κοσμοσυρροή στα γύρω χωριά και στα Λεχώνια ειδικά, ήταν επόμενο γιατί τα χρόνια εκείνα το τρενάκι ήταν σχεδόν το αποκλειστικό χερσαίο μέσο μεταφοράς ανθρώπων εκτός της πόλης του Βόλου.

 Επίσης ο συντάκτης μάς δίνει το κλίμα, αλλά και τις "κακές" συνήθειες των εκδρομέων, που δυστυχώς εν πολλοίς συνεχίζονται...

Η Πρωτομαγιά...παλιά

Η Πρωτομαγιά στα Λεχώνια ήταν πάντα γιορτή ! 

Πότε με τους "Μάηδες", πότε με τη "γιορτή των Ανθέων", πότε με το πανηγύρι του Αγίου Αθανασίου το βράδυ (παραμονή της 2 Μαΐου) ήταν το επίκεντρο των γιορτασμών. 

Σήμερα μένουν μόνον οι αναφορές κι οι αναμνήσεις των παλιότερων...

Πρωτομαγιά (στα παλιότερα χρόνια)

Στα εγκαίνια (1905) του "ΚΉΠΟΥ" με τον ιδιοκτήτη Κώστα  

Μουρογιάννη δίπλα στην κρήνη.

    Κάθε Πρωτομαγιά, το τρενάκι, αυτός ο θρυλικός «Μουντζούρης» ντυνόταν γιορτινά με λουλούδια και μαγιάτικα στεφάνια. Έφερνε πλήθος κόσμου από το Βόλο στα Άνω Λεχώνια και στα υπόλοιπα χωριά της διαδρομής του, για να γιορτάσουν τη «Γιορτή των Λουλουδιών». Τα Λεχώνια εξάλλου φημιζόταν και φημίζονται πάντα για τους ανθόκηπους που αφθονούν. Κόσμος ερχόταν από το Βόλο και τα γύρω χωριά επίσης, με άμαξες και άλογα. (Δείτε κι άλλες αναρτήσεις για την Πρωτομαγιά) 

Ο «κήπος του Μουρογιάννη» είχε την τιμητική του, αφού εκεί μαζεύονταν όλοι οι αστοί και οι πλούσιοι του Βόλου. Οι άλλοι, απλώνονταν στα χωράφια, στη ρεματιά και στα Πλατανίδια. Την επόμενη, στις 2 Μαΐου, ημέρα της ανακομιδής των λειψάνων του Αγίου Αθανασίου, γινόταν το πρώτο πανηγύρι του χωριού. 

Είχε αρκετό κόσμο, γιατί αποβραδίς (1^η Μαΐου) με την αγρυπνία, έρχονταν άνθρωποι που είχαν βγει για το γιορτασμό της Πρωτομαγιάς. Το γλέντι άρχιζε μετά τον εκκλησιασμό, ως τις πρώτες πρωινές ώρες.

Σήμερα αλλά και από χρόνια, αυτό το πανηγύρι δεν πραγματοποιείται.