Βώλος-Πήλιον

Ο δρόμος «Βόλου και δυτικών χωριών του Πηλίου» στη Γορίτσα:

Ποιος ήταν ο παλιότερος δρόμος που συνέδεε το Βόλο με τα χωριά της δυτικής (μέσα στον Παγασητικό) πλευράς του Πηλίου; 
Σίγουρα δεν είναι ο σημερινός διαπλατυνθείς παραθαλάσσιος δρόμος  δίπλα στις γραμμές του τρένου, ούτε και το μονοπάτι από πάνω που διακρίνεται στις παλιές καρτ ποστάλ. 

Ας δούμε όμως πρώτα το απόσπασμα από το κείμενο του βιβλίου του Νικ. Παπαχατζή «Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΒΟΛΟΥ από άποψη ιστορική και αρχαιολογική» Βόλος 1954.

 Εκεί στη σελ. 56 (που αναφέρεται στη Γορίτσα) λέει για τον αρχαίο δρόμο:

[…] Ο δρόμος που έφερνε σε επαφή τις πολίχνες της Μαγνησίας με την πρωτεύουσα (τη Δημητριάδα) και με την άλλη Ελλάδα περνούσε από το διάσελο τούτο, για την οχύρωση του οποίου ιδιαίτερο ενδιαφέρον έδειξαν οι ηγεμόνες της Μακεδονίας. Ο παλιός αυτός δρόμος, ο οποίος εξακολουθεί να είναι ο μοναδικός  ως το τέλος του περασμένου αιώνα, οπότε ανοίχτηκε ο σημερινός παραθαλάσσιος απ’ όπου περνάει η σιδηροδρομική γραμμή Βόλου-Μηλεών, διακρίνεται και σήμερα λιθόστρωτος ν’ ανεβαίνει από το εργοστάσιο τσιμέντων σε θλαστή γραμμή ως το διάσελο, να μπαίνει μέσα στο τείχος απ’ τα ανατολικά και να βγαίνει από την πύλη μεταξύ της ακρόπολης και του υψώματος 150μ. (βλ. εικ. 12) Έτσι ο δρόμος βρίσκουνταν υπό τον έλεγχο της μακεδονικής φρουράς που μόνιμα έμενε στο μεγάλο οχυρωματικό έργο στο διάσελο.[…]

Έχουμε όμως κι άλλες αναφορές για την αρχαία αυτή οδό. Η πρώτη είναι του Νικ. Γεωργιάδη στο βιβλίο του «ΘΕΣΣΑΛΙΑ» 1880, σελ. 187:

[…] προς το βόρειον αυτής μέρος (σ.σ. της Γορίτσας) παρατηρείται η κρηπίς αρχαίας πύλης και ωραίον λιθόστρατον αρχαίας οδού·[…]

Η άλλη είναι του Νικ. Μάγνη στο βιβλίο του «Περιήγησις ή τοπογραφία της Θεσσαλίας κλπ», Εν Αθήναις 1860, σελ. 40. 

Εκεί διαβάζουμε:  

[…] Εκ της ακροπόλεως οδεύοντες […] Διακρίνονται δε καλώς δύο πυλώνες. Ο είς είναι από το μέρος της Νηλίας (Αγριάς), και φαίνεται εισέτι καλώς η οδός η άγουσα εις αυτήν οδός και η ετέρα από το άλλο μέρος εξ ης εξεπορεύοντο εις τας Αφέτας (Κάστρον του Γώλου) […]

Όμως η πιο λεπτομερής αναφορά, γίνεται από το Ζωσιμά Εσφιγμενίτη στο Ημερολόγιον Η ΦΗΜΗ του 1887, σελ. 119. Εκεί γράφει ακριβώς:

[…] αφού κατηργήθη η του Σέσκουλου αγορά ήρχοντο εκόντες άκοντες ενταύθα (σ.σ. στο Βόλο) οι από του Πηλίου και των άλλων μερών της Θεσσαλίας προς ληψοδοσίαν, τότε και η εν Πορταρία αγορά εμεγάλωσε διότι διά τον φόβον των τούρκων δεν πολυήρχοντο οι άνθρωποι ενταύθα, επομένως και διά την δυσκολίαν της οδού,  διότι η εις τους πρόποδας  της Γορίτσης δεν υπήρχεν οδός, γενομένη τω 1789 υπό γαιοκτήμονος οθωμανού επονομαζομένου Σαΐταγα, όστις κατώκει εν τοις Λεχωνίοις· η πρώτη οδός ήτο υπεράνω της Γορίτσης και παρά τω χωρίω της «Άλλης Μεριάς» · ως εκ τούτου πολλά χωρία του Πηλίου εδυσκολεύοντο να έλθωσιν ενταύθα· […]

Οι αμαξιτοί δρόμοι από Άνω Λεχώνια

Λίγο πριν δημιουργηθεί η σιδηροδρομική γραμμή Βόλου –Άνω Λεχωνίων και συνεπώς η συγκοινωνιακή σύνδεση του χωριού με την πόλη-πρωτεύουσα του νομού, είχε κατασκευαστεί η αμαξιτή οδός Βόλου - Άνω Λεχωνίων, μήκους 12 χλμ. 

Βεβαίως πριν την κατασκευή του αμαξόδρομου, η επικοινωνία των Λεχωνιτών με το Βόλο, όπως και όλων των χωριών του Πηλίου, γινόταν με άλογα, μουλάρια ή πεζοπορώντας. Για τους Λεχωνίτες και τα κοντινά χωριά υπήρχε το τρενάκι από το 1895.

1895 στη Γορίτσα. 
Ο "αμαξόδρομος" Βόλου-Άνω Λεχωνίων 
δίπλα από το τρένο

Συγκοινωνία με αυτοκίνητο δεν υπήρχε,  αφού ουσιαστικά αυτό μπήκε στη ζωή των χωριών μετά από τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο. Έτσι ο δρόμος Άνω Λεχώνια –Βόλος ήταν ένας από τους πρώτους που κατασκευάστηκε στο νομό. Μαζί μ’ αυτόν είχαν κατασκευαστεί και οι δρόμοι Βόλος- Κατηχώρι- Χάνια- Ζαγορά καθώς και ο δρόμος Μηλιές- Τσαγκαράδα.

Το 1931, ο μεγάλος πηλιορείτης ευεργέτης Δημήτριος Πολυμέρης, από τη Ζαγορά, που πλούτισε στην Αμερική, δώρισε αρχικά 250.000 περίπου στερλίνες και μετά δάνεισε άτοκα 100.000 χρυσές λίρες για να γίνουν οι αμαξιτοί δρόμοι στο Πήλιο. Τότε δημιουργήθηκε το Ταμείο Οδοποιίας Βόλου (Τ.Ο.Β.) που άρχισε την κατασκευή δρόμων μαζί με χρήματα από την κατά καιρούς κρατική συνδρομή.

Εφημερίδα "ΛΑΪΚΗ ΦΩΝΗ"
Βόλος 17 Φεβρουαρίου 1925

Εφημερίδα "Η ΘΕΣΣΑΛΙΑ"
 Βόλος 20-1-1937

Ο δρόμος Άνω Λεχωνίων –Αγίου Βλασίου- Αγίου Γεωργίου με μήκος 10 χλμ. άρχισε το 1934 που τελείωσαν τα πρώτα 4,5 χλμ. ως τον Άγιο Βλάσιο με δαπάνη του Τ.Ο.Β. από το Πολυμέρειο δάνειο και προσωπική εργασία των κατοίκων του Αγίου Βλασίου. Το υπόλοιπο τμήμα ως τον Άγιο Γεώργιο τελείωσε περίπου είκοσι  χρόνια αργότερα το 1954. Η δαπάνη για την κατασκευή του έγινε  από το  Τ.Ο.Β. και οικονομική ενίσχυση από την ίδια την κοινότητα Αγίου Γεωργίου.

"ΘΕΣΣΑΛΙΑ" 11-1-1934

Ο δρόμος Άνω Λεχώνια -Αργαλαστή έχει μήκος 29 χλμ. Η δαπάνη για την κατασκευή του έγινε  από το  Τ.Ο.Β. και το Πολυμέρειο δάνειο.

Εφημερίδα ΘΕΣΣΑΛΙΑ 10-1-1934

Ο δρόμος Κάτω Λεχώνια – Άγιος Λαυρέντιος με μήκος 11 χλμ. άρχισε το 1928 με δωρεά του Αγιολαυρεντίτη Μουμεζή, του Τ.Ο.Β.  και του ναού του Αγίου Αποστόλου του Νέου για τα δύο πρώτα χλμ. Τα υπόλοιπα χλμ. ως το χωριό έγιναν με δαπάνη από το Πολυμέρειο δάνειο.

Ο δρόμος Αγριάς –Δράκειας έχει μάκρος 9,5 χλμ. και η κατασκευή του άρχισε το 1929 με προσωπική δουλειά των κατοίκων του χωριού. Το 1937 τελείωσε με χρήματα του Τ.Ο.Β. από το Πολυμέρειο δάνειο.

Οι υπόλοιποι δρόμοι του Πηλίου κατασκευάστηκαν ως τα 1955. Βεβαίως ακόμη και σήμερα βελτιώνονται, ανακατασκευάζονται και δημιουργούνται νέοι όπως π.χ. ο δρόμος Χάνια –Κισσός.