Οι Κοκοσλήδες στην Τουρκοκρατία

Οι Πορταρίτες Κοκοσλαίοι, πλούσιοι γαιοκτήμονες, εμπορευόμενοι και εργοστασιάρχες, αναμείχθηκαν όπως ήταν φυσικό και με τους αγώνες του τόπου. Βοήθησαν έτσι με τον τρόπο τους την περιοχή, ειδικά μετά την αποτυχημένη επανάσταση του 1878. 

Ο Νικ. Κοκοσλής πήρε μέρος στη συνάντηση των κοτζαμπάσηδων με τους Τούρκους και "προσκύνησε" τον Ρετζέπ πασά για να σταματήσουν οι διωγμοί των Πηλιορειτών. 

Μια μαρτυρία της παπαδιάς Ειρήνης, συζύγου του Καραμπασιώτη δημοδιδασκάλου και μετέπειτα ιερέα του Αγ. Βλασίου Γεωργίου Δημοπούλου, λέει πως οι συντοπίτες/τισσες ήταν έτοιμοι να μπουν σε πλεούμενα και να μετακινηθούν στα νησιά των Σποράδων για να γλιτώσουν το μαχαίρι του Τούρκου και τον εξανδραποδισμό, κατά τον ίδιο τρόπο που φυγαδεύτηκαν στην πρώτη Επανάσταση του '21. Ο Κοκοσλής ήταν ο σωτήρας τους, αφού με τη δράση του τους έσωσε .

Τα παραπάνω λόγια της Καραμπασιώτισσας,επιβεβαιώνουν και τα επόμενα αποσπάσματα α) από τον Γεώργιο Αδρακτά στο Ημερολόγιο Σκόκου και β) ένα απόκομμα τοπικής εφημερίδας της εποχής: 

Για την οικογένεια Κοκοσλή και των κατά καιρούς ενεργειών τους υπέρ του τόπου, γράφει και ο Βαγ. Σκουβαράς στα Πηλιορείτικα Β΄σελ.35-36:

 Για τη σχέση των Κοκοσλήδων με τους Τούρκους, γράφει και ο Αναστάσιος Τζαμτζής στο βιβλίο του Αγριά-Δράκια κλπ :

Οι Πορταρίτες Κοκουσλήδες

Οι Κοκοσλήδες είχαν πορταρίτικη καταγωγή. Στα χρόνια πριν την απελευθέρωση της Θεσσαλίας, (από τα 1878 ως τα 1881) αγόρασαν από τους Οθωμανούς στα Λεχώνια, ένα μεγάλο τσιφλίκι με τον πύργο-κατοικία, τα υποστατικά του κλπ, του τουρκαλβανού Τζαφέρ Σούλτζια.

Ο Βαγγέλης Σκουβαράς στα "Πηλιορείτικα Β΄" γράφει:

Η οικογένεια Κοκοσλή

Ο τάφος των Κοκοσλήδων στους Αγ. Αναργύρους
πάνω απ' το Μεταξουργείο τους

ΤΟ ΠΑΡΟΝ

ΗΓΕΡΘΗ ΟΤΙ ΕΝΤΑΥΘΑ

ΑΝΕΠΑΥΘΗΣΑΝ ΕΝ ΚΥΡΙΩ

ΝΙΚΟΛΑΟΣ Α. ΚΟΚΩΣΛΗΣ

19-3-1898

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Α. ΚΟΚΩΣΛΗΣ

29-8-1910

ΚΑΙ ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ

ΑΣΠΑΣΙΑΣ ΑΠ. ΚΟΚΩΣΛΗ

ΤΟ ΓΕΝΟΣ Ν. ΦΙΛΙΠΠΙΔΟΥ

ΑΝΑΠΑΥΘΕΙΣΗΣ ΕΝ ΒΟΛΩ

14-2-1897

ΔΙΑΒΑΤΑ

ΣΕΒΟΥ ΤΗΝ ΗΣΥΧΙΑΝ ΤΩΝ

Κοκωσλής - Κοκοσλής  ή Κουκουσλής 

(καταγωγή του επωνύμου από το Κοκόσι -Κοκωτοί-Αλμυρού-το βεβαιότερο ή από το Κοκόσι= Κιλκίς -με ελάχιστες πιθανότητες )

Ο Αθανάσιος Κοκωσλής και η σύζυγός του Χατζηρήγα, ήταν οι γονείς της μεγάλης Πορταρίτικης οικογένειας (πατέρας του Ο Γεώργιος ή Γεωργούτσος Ο Αθανάσιος Κοκωσλής και η σύζυγός του Χατζηρήγα, ήταν οι γονείς της μεγάλης Πορταρίτικης οικογένειας (πατέρας του ο Γεώργιος Κοκωσλής - Κοκοσλής  ή Κουκουσλής) που εγκαταστάθηκε στα Άνω Λεχώνια. Με την αγορά των τσιφλικιών από τον Τζαφέρ Σούλτζια και άλλους Τούρκους που είχαν ιδιοκτησίες και τις πούλησαν σε Έλληνες πριν την απελευθέρωση της Θεσσαλίας, έγιναν οι σπουδαιότεροι ιδιοκτήτες- μεγαλοκτηματίες στα Λεχώνια. Αργότερα ίδρυσαν την οικογενειακή επιχείρηση-εργοστάσιο (Σηροτροφείο, Μεταξουργείο, Υδρόμυλο) όπου απασχολούσαν πολλούς εργάτες και εργάτριες από τα Λεχώνια και τα γύρω χωριά. Το ίδιο συνέβαινε και με την καλλιέργεια των πολλών αργοκτημάτων τους (ελαιώνων και οπωρώνων).

 Η οικογένεια Κοκοσλή έπαιξε για πάρα πολλά χρόνια σπουδαίο ρόλο στην οικονομική, κοινωνική, πολιτική και πνευματική ζωή της περιοχής των Λεχωνίων. Σήμερα απόγονοι της οικογένειας με το ίδιο όνομα δεν υπάρχουν. Υπάρχουν όμως απόγονοι από τα θηλυκά τέκνα της οικογένειας.

Είχαν αποκτήσει τα παρακάτω παιδιά:

Παιδί 1ο:   Νικόλαος Κοκωσλής (εδώ)
Ημερομ. γέννησης: 1833, Τόπος γέννησης: Πορταριά.-

Ημερομ θανάτου: 1898, Τόπος θανάτου Άνω Λεχώνια.
 Άγαμος
Επάγγελμα: Ιδιοκτήτης μεταξουργείου. Εκλέχτηκε τρεις φορές βουλευτής 

---

Παιδί 2ο:   Αριστέα

Ημερομ. γέννησης: 1842 - Ημερομ. θανάτου: 1902
Σύζυγος: Δημήτριος Τοπάλης. Παντρεύτηκε 14 ετών και χήρεψε νέα.
Τέκνα επτά: Κωνσταντίνος (Κωστής), Ιωάννης (Γιαννάκης), Αλέξανδρος (Αλέξης), Νικόλαος (Νικολής), Χαρίκλεια, Αικατερίνη, Ελένη.

---

Παιδί 3ο:   Μαριγώ
Ημερομ. γέννησης: 1846, Τόπος γέννησης: Πορταριά
Ημερομ θανάτου: 1929, Τόπος θανάτου: Άνω Λεχώνια.
Σύζυγος: Φίλιππος Βαβάγκας
Τέκνα έξι (από αυτά οι): Τερψιθέα , Ελένη, Ουρανία.      

---

Παιδί 4ο:   Απόστολος
Ημερομ. γέννησης: 1847, Τόπος γέννησης: Πορταριά
Ημερομ θανάτου: 1919, Τόπος θανάτου Άνω Λεχώνια.
Σύζυγος: Ασπασία Φιλιππίδου
Τέκνα δύο: Μαρία (Μαρίκα), Υπατία.
Επάγγελμα: Σηροτροφείο-Μεταξουργείο-Υδρόμυλος (οικογενειακή επιχείρηση στα Λεχώνια)

---

Παιδί 5ο:   Αφροδίτη
Σύζυγος: Ζαχαριάς Ιωαννίδης
Τέκνα εννέα: Αικατερίνη (Κατίνα), Ιωάννης (Γιάννης) , Περσεφόνη , Δημήτριος (Μήτσος), Αλέξανδρος (Αλέκος) , Αριστείδης, Αθανάσιος (Θανάσης), Νικόλαος, Αριστέα.

---

Παιδί 6ο:   Καλλιόπη
Σύζυγος: Απόστολος Θεοδοσιάδης
Τέκνα έξι: Ευθαλία, Γεώργιος , Άννα (Αννέτα), Αντιγόνη , Αθανάσιος (Θανάσης), Φωκίων.

O Πύργος Κοκοσλή

"ΑΚΤΙΝΕΣ ΕΚ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - Εντυπώσεις ταξειδιώτου" -1897-Αλέξανδρος Φιλαδελφεύς

      Βρίσκεται στο βόρειο μέρος του χωριού κάτω από το ξωκλήσι των Αγίων Αναργύρων , δίπλα απ’ το παλιό μεταξουργείο των ίδιων ιδιοκτητών.

«Εκεί ένθα η πεδιάς μεταβαίνει εις τας υπωρείας του όρους επί θέσεως απόπτου και καταρρύτου...» γράφει ο Ν. Γεωργιάδης.

Εποπτεύει όλη την περιοχή-κάμπο των Λεχωνίων, αφού στέκεται στο κέντρο ενός τσιφλικιού, ακριβώς κάτω από το τείχος του «Παλιόκαστρου». Είναι ένα πολύ ισχυρό οικοδόμημα της περιοχής, καθαρά φρουριακής κατασκευής. Τα θεμέλιά του και οι εξωτερικοί τοίχοι στα κάτω πατώματα έχουν πλάτος ως τρία μέτρα!

Κτίστηκε στην τουρκοκρατία στα τέλη του 17ου αρχές του 18^ου αιώνα. Αγοράστηκε από τους Τούρκους και από τον Πορταρίτη έμπορο, επιχειρηματία, μουχτάρη (=τοπάρχη, κοινοτάρχη, δήμαρχο) Αθανάσιο γιο του Γεωργίου (Γεωργούτσου Κοκοσλή -Κουκουσλή- Κοκωσλή)και αργότερα πέρασε στην ιδιοκτησία των παιδιών του. Του κομματάρχη και πρώτου μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας –1881-βουλευτή Μαγνησίας Νικόλαο (Νικολούτσο) Αθαν. Κοκοσλή, του Απόστολου και των θυγατέρων. Η αγορά έγινε αρκετά χρόνια πριν την προσάρτηση της Θεσσαλίας. Λέγεται πως ο πύργος και η τεράστια κτηματική περιουσία της οικογένειας αγοράστηκε σε χαμηλή τιμή από τους Οθωμανούς που έφευγαν. Σ’ αυτό συνετέλεσε ένας αδελφός των Κοκοσλήδων, που είχε γνωριμίες με Τούρκους αξιωματούχους  και την Πύλη.  

Η αυθεντική μορφή του πύργου πρέπει να ήταν η ίδια με τον πύργο Σουλεϊμάν-Καραγιαννοπούλου. Διαφορετική ήταν η κατασκευή των σαχνισιών. Τα φορούσια εδώ ήταν λοξότμητα κι όχι επάλληλα κάθετα δοκάρια.

Στα 1870 ένας Γάλλος αρχιτέκτονας που κλήθηκε από τον ιδιοκτήτη για το παρακείμενο μεταξουργείο, έκανε μετατροπές και προσθήκες στον πύργο.

 Έτσι:

 α) χτίστηκε ένα κυκλικό κλιμακοστάσιο στο βορρά. β) ανοίχτηκαν μεγάλα παράθυρα, που έγιναν μπαλκονόπορτες και οδηγούν σε σιδερένιους εξώστες και γ) κόπηκαν τα μεγάλα ξύλινα φορούσια με τα εξώστεγα. Άλλες επεμβάσεις ή αναπαλαίωση στο κτήριο δεν έχουν γίνει, εκτός από την ανακατασκευή της στέγης.

Για να στερεωθεί το οικοδόμημα ξαναχτίστηκαν περίπου όλοι οι τοίχοι του τελευταίου ορόφου. Εκεί υπάρχει και τουαλέτα με αποχέτευση. (προσθήκη νεότερη σε σχέση με τους πύργους αυτούς)

Ο πύργος αποτελείται από τέσσερις ορόφους και ισόγειο. Η πρόσβαση γινόταν παλιά από βορρά με κινητή σκάλα-γέφυρα. Σήμερα από σταθερή σκάλα πετρόχτιστη.

Ο πύργος Κοκοσλή ήταν η κατοικία της οικογένειας μέχρι το 1960. Εκεί έμεναν οι κόρες του Απόστολου Αθανασίου Κοκοσλή, Μαρίκα και Υπατία. Σήμερα είναι ιδιοκτησία των κληρονόμων τους.

Η ιδιόρρυθμη εικόνα του πύργου εξαιτίας του κυκλικού κλιμακοστάσιου, έχει τραβήξει το ενδιαφέρον των φωτογράφων. 
Φωτογραφίες του έχουν δημοσιευτεί επανειλημμένα σε καρτ ποστάλ, βιβλία, ταξιδιωτικούς οδηγούς κλπ.

Στο δίτομο έργο της ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ ΚΟΡΡΕ-ΖΩΓΡΑΦΟΥ, τομ. Α΄, σελ. 240 

«ΠΗΛΙΟ : ΘΕΑΤΕΣ ΚΑΙ ΑΘΕΑΤΕΣ ΟΨΕΙΣ», διαβάζουμε τη μαρτυρία της Υπατίας Αποστόλου Κοκοσλή για τον πύργο: