Η Επανάσταση στο Πήλιο (6) 1822

Συνέχεια  από: Η Επανάσταση στο Πήλιο (5)

1822 -Β΄ έτος

Μετά το άδοξο σχεδόν τέλος το καλοκαίρι του πρώτου επαναστατικού έτους στο Πήλιο, ο αγώνας δεν είχε σταματήσει τελείως. Τα χωριά Αργαλαστή, Λαύκος και Τρίκερι δεν προσκυνάνε κι ετοιμάζονται για νέες μάχες.

Αναστάσιος Καρατάσος
( Δοβρά Βερμίου 1764 - Ναύπακτος 1830) 

Στα μέσα του Απρίλη 1822 ήρθαν στο Πήλιο και στο Τρίκερι οι Μακεδόνες καπεταναίοι

 Αναστάσιος Καρατάσος ή Τσεκούρας ή Παππούς, Αγγελής Γάτσος,  Κωνσταντίνος Δουμπιώτης, Κωνσταντίνος Μπίνος, Διαμαντής Νικολάου, Μήτρος Λιακόπουλος κ.ά.  

Αγγελής Γάτσος
(Αλμωπία  1771  - Αταλάντη 1839

Οι πηλιορείτες καπεταναίοι ήταν οι νεοχωρίτες Χρήστος Κατσικάς και Νικ. Γίδας, ο αλμυριώτης Γιαν. Βελέτζας, ο Παρίσης Σαμαράς, ο Μήτρος Βασδέκης, ο Μάρας κι ο Κοντονίκος. Όλοι αυτοί με τις διαφορές τους σχημάτισαν το στρατόπεδο στο Λεφόκαστρο. Όμως δεν έκαναν καμιά ουσιώδη κίνηση, γιατί  ούτε προμήθειες είχαν ούτε και πολεμοφόδια. Ακόμα οι κάτοικοι των χωριών, όσοι δεν πήγαν πρόσφυγες στα νησιά, ήταν φοβισμένοι και δεν μπορούσαν να ξεπεράσουν τις δυσκολίες της προηγούμενης χρονιάς.
Έτσι πέρασε το 1822 στο Πήλιο, με μικρές προετοιμασίες και με πολλή δυσκολία.

Η Επανάσταση στο Πήλιο (5) Τέλος α΄ έτους

Συνέχεια  από: Η Επανάσταση στο Πήλιο (4)

Αντίσταση Τούρκων – Τέλος α΄ έτους

Μετά από λίγες μέρες ξεσηκωμού και η πολιορκία του Κάστρου (Βόλου) και του Βελεστίνου συνεχίζονταν άκαρπες, μολονότι ένα σκοπελίτικο καράβι έριχνε τις μπόμπες του στο κάστρο.
Τρεις  μέρες πριν από την εμφάνιση του τούρκικου στρατού, οι επαναστάτες του Βελεστίνου ξεγελάστηκαν από τη σκόνη που σήκωσε κάποιο κοπάδι αγελάδων και που οι Έλληνες πίστεψαν πως ερχόταν ο τούρκικος στρατός, διαλύθηκαν προς Μακρινίτσα και Φάρσαλα. Οι Βελεστινιώτες Τούρκοι ξεθάρρεψαν και κυνήγησαν τους Έλληνες. Σκότωσαν κάμποσους Έλληνες και έκαψαν τα σπίτια των χριστιανών στο Βαρούσι στις 13 Μαΐου. 

Στις 24 Μαΐου οι επαναστάτες της Θετταλομαγνησίας βλέποντας πως δύσκολα θα πέσει ο Βόλος, στέλνουν στα Ψαρά τον Κωνσταντά και τον Παρίση Χρυσοχού, για να ζητήσουν βοήθεια, που ήλθε αργότερα μικρή.

Όταν φάνηκε από τη Λάρισα ο Μαχμούτ πασάς (Δράμαλης) με πολύ στρατό, οι Έλληνες είχαν σκορπίσει. Αυτός χωρίς ουσιαστική αντίσταση προχώρησε στα Κανάλια και την Κάπουρνα κατασφάζοντας τους κατοίκους. Στη Μακρινίτσα μόνον ο Χατζηρήγας με λίγους πολεμιστές που έμειναν, πολέμησε γενναία. Μαζί του πολέμησαν και οι γυναίκες Σκαρλάταινα και Ακρίβαινα που σκότωσαν πολλούς Τούρκους. Τότε σκοτώθηκε και ο Αντώνης Στέφος αρχηγός των ζαγοριανών πολεμιστών. Εκεί στη Μακρινίτσα ο πολυάριθμος τούρκικος στρατός σκότωσε και αιχμαλώτισε γυναικόπαιδα σε αντίποινα για την αντίσταση των κατοίκων, έκαψε τα σπίτια των φιλικών και έβαλε στους ραγιάδες των χωριών επιπλέον φόρους. Ακόμη έπαυσε και το δεσπότη της Δημητριάδας Αθανάσιο ως συνεργάτη των επαναστατών. Ο Χατζηρήγας πέρασε στην Πορταριά και μετά στο Τρίκερι, όπου  είχε τραγικό τέλος δολοφονημένος.

Οι Τούρκοι του Δράμαλη μετά τη σφαγή στη Μακρυνίτσα, πέρασαν στην Πορταριά και  κατέβηκαν στα Λεχώνια  όπου έκαψαν σπίτια, αιχμαλώτισαν, κρέμασαν και έσπειραν το φόβο παντού. Όμως το μένος τους στα Λεχώνια ήταν μικρότερο, επειδή οι Τούρκοι των Λεχωνίων επέστρεψαν ζωντανοί από την κράτησή τους από τους Αγιωργίτες και Αγιολαυρεντίτες. 
Οι προεστοί τότε του Πηλίου, έφεραν δώρα στον πασά και αυτός σταμάτησε το χαλασμό των χωριών. Ήθελε να προχωρήσει προς το νότιο Πήλιο για να κυνηγήσει τους αρχηγούς στο Τρίκερι. Στο Μαλάκι στις 15 Μαΐου μια ομάδα επαναστατών αντιστέκεται. Ο τούρκικος στρατός  δεν προχωρά στις Μηλιές, αλλά φτάνει ως τη Μηλίνα. Στις Μηλιές και τα γύρω χωριά καίνε μόνον τα σπίτια των φιλικών. Οι κάτοικοι καταφεύγουν στο Τρίκερι και στα νησιά. Εκεί καταφεύγει κι ο Γαζής με τον καπετάνιο Μήτρο Βασδέκη, γιο του Κυριάκου που δε σταματά την ετοιμασία νέου κινήματος.

Οι Μηλιώτες προεστοί για να μαλακώσουν την οργή του Δράμαλη, του έστειλαν πεσκέσια  και φλουριά. Μαζί με την επιτροπή ήταν αναγκαστικά κι ο Γιάννης Δήμου, που στο δρόμο για τη συνάντηση στη Μηλίνα, δολοφονήθηκε. Ο Δράμαλης βλέποντας πως κι ο ζαμπίτης(=αξιωματικός ή αστυνόμος) Ιμπραήμ αγάς ήταν ζωντανός, πείστηκε για τη μετάνοια των Μηλιωτών, τους έδωσε αμνηστία (ράι μπουγιουρντί) και μετά ο ίδιος επέστρεψε στη Λάρισα χωρίς να προχωρήσει στο Τρίκερι. 

Έτσι τελείωσε ο πρώτος χρόνος (1821) του ξεσηκωμού στο Πήλιο, χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα, παρ’ όλο που ο Δημ. Υψηλάντης κι ο Ιωαν. Κωλέττης, συνιστούν στους Πηλιορείτες θάρρος κι υπομονή μέχρι την τελική νίκη.

Δύο δημοτικά που αναφέρονται στον ξεσηκωμό του πρώτου χρόνου: 
Χατζηρήγας

Δε φταίει ο Χατζηρήγας, δε φταίνε τα χωριά,

μόν’  φταίνε τα καράβια που βγήκαν στην Αγριά.

Κλάψιτι δέντρα και κλαριά κι εσείς κουντουραχούλες,

Κι εσείς του Γόλου τα χουριά, χουριά της Μακρινίτζας

Σας γέλασαν, σας πλάνεψαν Πιτσιώτες κι Νιδριώτες,

σας στείλαν τουν Μαχμούτ πασιά μι δώδικα χιλιάδες

Βάλνι φουτιά στην Πουρταριά, φουτιά στην Μακρινίτζα

κι στην καημένη Αργαλαστή σ’ ούλους τους μαχαλάδες.

Του Στέφου

Σήμερα μαύρος ουρανός, σήμερα μαύρη μέρα,

σκουτώθηκε ο Στέφος μας, το άξιο παλικάρι

που πολεμούσε την Τουρκιά πέρα απ’ τη Μακρινίτζα.

Στα δόντια σέρνει το σπαθί, στα χέρια το ντουφέκι,

σκοτώνοντας Αγαρηνούς, αγάδες. Τουρκαλάδες.

Ένας αητός εκάθησε ψηλά σε μια ραχούλα,

τηρά δεξιά, τηρά ζερβά, την Πορταριά τηράει.

-Πούναι ο Στέφος αρωτά, πούναι ο αντρειωμένος,

που οι Τούρκοι τον φοβότανε και οι γκέκηδες τον τρέμαν;

Πέτα πουλί μ’ στη Ζαγορά, πάηνε στους δικούς του,

για να τους πεις πως πέθανε τους Τούρκους πολεμώντας.

Κι ο αητός επέταξε  στην Περαχώρα πάει

κι εκάθησε στουν πλάτανο πούναι στην εκκλησία.

-Κλάψτε Περαχωρίτισσες, κλάψτε Περαχωρίτες,

ο Στέφος το καμάρι σας ο ξανθομουστακάτος,

Τουρκιά πολλήν πελέκησε, Τούρκους κι Αρβανιτάδες,

πέρα στη Μακρινίτζα μας, στης Πορταριάς του ρέμα.

Την ώρα που πολέμαγε, την ώρα που χιμούσε,

κεφάλια Τούρκων κόβοντας, κορμιά θερίζοντάς τα,
βόλι πικρό τον βάρεσε μέσα στα φυλλοκάρδια.

Η Επανάσταση στο Πήλιο (4) Κήρυξη

Συνέχεια  από: Η Επανάσταση στο Πήλιο (3)

Η κήρυξη της Επανάστασης – Οι πρώτες μέρες

Όταν κηρύχτηκε η Επανάσταση στη Μολδοβλαχία (21 Φεβρουάριου) και στην Πελοπόννησο (20 Μαρτίου), ο Γαζής βρισκόταν σε επαναστατική ένταση. Έδινε κι έπαιρνε γνώμες από τους Γ. Δήμου και Κυρ. Μπασδέκη.

Ο αγώνας στο Πήλιο και τη Μαγνησία δεν ήταν καθόλου εύκολος, αφού οι προεστοί των χωριών δεν συμφωνούσαν, οι δυνάμεις και τα όπλα λιγοστά. Επιπλέον οι Τούρκοι των Λεχωνίων, του Άνω Βόλου και της πόλης κλείστηκαν για ασφάλεια από τις 29 Απριλίου στο Κάστρο και πήραν τα μέτρα τους μεταφέροντας εκεί κι ό,τι πολύτιμο είχαν.

Από το Φλεβάρη ως το Μάη καμιά ύποπτη κίνηση δεν παρατηρήθηκε στα χωριά του Πηλίου κι οι Τούρκοι πίστεψαν πως τίποτα δεν θα γίνει και οι ραγιάδες θα παραμείνουν ήσυχοι.

Ο Γαζής όμως είχε επαφές με την επαναστατημένη Ελλάδα και σχεδίασε τον ξεσηκωμό του Πηλίου. Οι Μηλιές ήταν ο τόπος που φτάνανε κι έφευγαν οι ειδήσεις με τους φιλικούς να καθοδηγούν τους κατοίκους.

 Πλησίαζε το Πάσχα κι η Λαμπρή κι Πηλιορείτες έκρυβαν ακόμα τον πόθο της λευτεριάς. Αυτό κράτησε ως ανήμερα του Πάσχα που ήταν στις 7 Μαΐου. Όμως την Πρωτομαγιά ο Γαζής στις Μηλιές, ευχήθηκε μαζί με το «Χριστός ανέστη» και το «Η Ελλάς ανέστη». Το ίδιο έγινε και στα άλλα πηλιορείτικα χωριά χωρίς να υπάρξει αντίδραση.

Το απόγευμα, ο Γιάννης Δήμου κάλεσε στο σπίτι του κάποιους προεστούς μαζί και τους Ανθ. Γαζή και Γρ. Κωνσταντά. Εκεί στη σύναξη ο Γαζής διάβασε κάτι διαταγές των Φιλικών και όλοι κατάλαβαν πως ή σπίθα της Επανάστασης άναψε. Τότε αντάλλαξαν ευχές για επιτυχίες στον αγώνα και νίκη των Ελλήνων. Ο Κωνσταντάς αντιδρώντας τρομαγμένος, έφυγε στο σπίτι του κι ο Γαζής  μετά τις οδηγίες που έδωσε στους Μηλιώτες φιλικούς έφυγε στη Μακρυνίτσα για να συναντήσει το Χατζηρήγα. Μετά στις 4 Μαΐου, πήγε στο Τρίκερι και έδωσε κι εκεί οδηγίες. Στην καλύβα του Μπασδέκη στο βουνό (σημερινό Χάνι Ζήση) και στον Κισσό έκανε το ίδιο στους έτοιμους για αγώνα ενθουσιώδεις Πηλιορείτες. Οι προεστοί κι εκεί συνέστησαν ησυχία, αλλά η επανάσταση ήταν πια γεγονός.

Στον Παγασητικό, την επόμενη μέρα,είχαν μπει τρία υδραιοσπετσιώτικα καράβια με καπετάνιους τους Ιωάννη Κούτση, Ιωάννη Κυριακό και Αναστάσιο Τσαμαδό κι είχαν ρότα προς το Βόλο. Στάθηκαν όμως στη θάλασσα των Λεχωνίων όπου και ξεφόρτωσαν πολεμοφόδια. Την επόμενη μέρα προχώρησαν στην Αγριά όπου αγκυροβόλησαν για να είναι κοντύτερα στο Γ(Β)όλο. Αυτά μόλις τα είδαν οι πηλιορείτικοι πληθυσμοί έβαλαν φτερά και ήταν ασυγκράτητοι. Οι Γαζής, Δήμου, Χατζηρήγας, Αναγνώστης, Στέφος κ.ά. φιλικοί μαζεύτηκαν στην Αγριά και με προσκαλεσμένο το βοεβόδα της Μακρυνίτσας Γιουσούφ αγά, κουβέντιαζαν δήθεν τοπικά θέματα. Ο Τούρκος βλέποντας τα καράβια υποπτεύτηκε κάτι, αλλά δεν ήταν σίγουρος. Όταν όμως ο Χατζηρήγας του αποκάλυψε πως τα καράβια ήταν πολεμικά, τον οδήγησαν για ασφάλεια στο Βόλο, και πριν φτάσει, τον σκότωσαν στη Γορίτσα.  Ήταν στις Ήταν 6 Μαΐου 1821.

Στις Μηλιές η Ασημώ Ραζή, αδελφή του Γιαν. Δήμου, κεντούσε το λάβαρο της εξέγερσης.

Αντίγραφο της σημαίας στο μουσείο των Μηλεών

Σχεδίασμα της επαναστατικής σημαίας του Πηλίου
(Ο σταυρός δείχνει την επικράτηση των ορθοδόξων παντού,
ο ήλιος πάνω του φανερώνει τον "ήλιο της δικαιοσύνης" της Ελλάδας
 και η ημισέληνος κάτω του πεσμένη σημαίνει την πτώση της οθωμανικής αυτοκρατορίας) 

 Ο Τούρκος Ιμπραήμ αγάς των Μηλεών, βλέποντας τις κινήσεις των χωριατών και τα καράβια στη θάλασσα, υποπτεύτηκε την αναταραχή. Οι ντόπιοι τον βεβαίωναν πως είναι εμπορικά καράβια και πως τίποτε δε συμβαίνει στα χωριά. Του πρότειναν να τον μεταφέρουν στο κάστρο του Βόλου αν φοβόταν, αλλά είχαν σκοπό να τον σκοτώσουν στα Λεχώνια. Κάποιοι όμως τον φυγάδευσαν και τον έκλεισαν σε μοναστήρι.

Εν τω μεταξύ από τα γύρω χωριά (Βυζίτσα, Πινακάτες, Πρόπαν, Λαμπινού κ.ά.) ερχόταν στις Μηλιές επαναστάτες οπλισμένοι με όπλα, τσεκούρια. ξύλα. Ήταν 8 Μαΐου 1821.

Γρηγόριος Κωνσταντάς

Μηλιές 1750 ή '53 ή '58 – Μηλιές 1843

(γλυπτό Νικόλα)

Ο Κωνσταντάς που είχε προσχωρήσει στο επαναστατικό κίνημα, μετά την εκκλησία ανεβασμένος στο πεζούλι της εκκλησίας στην πλατεία, έβγαλε τον παρακάτω λόγο που ξεσήκωσε τους πάντες:

Μετά ο Γιάννης Δήμου σήκωσε το επαναστατικό λάβαρο και οι επαναστάτες με αρματωμένους μπροστά τους Κωνσταντά, Γαζή, ξεκίνησαν για τα Λεχώνια και το Κάστρο του Βόλου.

Από την άλλη πλευρά, την ανατολική, στις 7 Μαΐου,  οι Ζαγοριανοί, οι Κισσιώτες, οι Πουριανοί και οι Μακρυρραχιώτες με αρχηγό τον καπετάν Μπασδέκη, έφτασαν ως την Αλυκόπετρα, όπου είδαν τα καράβια στον Παγασητικό και ενθουσιασμένοι άκουσαν το λόγο του Φίλιππου Ιωάννου σε άπταιστη καθαρεύουσα που δεν κατάλαβαν:

Οι επαναστάτες απ’ τις Μηλιές πηγαίνοντας για το Κάστρο, πέρασαν απ’ τα τουρκοκρατούμένα Λεχώνια στις 8 του μηνός και λεηλάτησαν τα τουρκόσπιτα αφού πήραν τα αναγκαία, σκότωσαν περίπου 200 Τούρκους. Μαζί τους κατέβηκαν κι οι επαναστάτες απ’ την Αλυκόπετρα που κατηφόρισαν από Δράκεια και Άγιο Λαυρέντη. Τους υπόλοιπους, γέρους και γυναικόπαιδα, τους μοίρασαν σε Άγιο Λαυρέντη και Άγιο Γεώργιο στα μοναστήρια, ως αιχμάλωττους.

Μετά τράβηξαν και συγκεντρώθηκαν στα Εφτά Πλατάνια του Βόλου, όπου ενώθηκαν με όλους τους επαναστάτες. Σύμφωνα με το σχέδιο, ο Κυριάκος Μπασδέκης θα πολιορκούσε το Κάστρο και ο Κοντονίκος το πρωτοπαλίκαρό του, θα βάδιζε να χτυπήσει το Βελεστίνο. 

Οι Τούρκοι καλά οχυρωμένοι και με αρκετά πολεμοφόδια, απέκρουσαν όλες τις επιθέσεις των άπειρων και ενθουσιωδών Πηλιορειτών. Οι Τούρκοι αντιστέκονται και με τη βοήθεια του «κοψαχείλη», κανονιού με σπασμένη την μπούκα, που το γεμίζει ο Χατζηβαμβακάς, πυροβολητής Κύπριος, που βρέθηκε τυχαία στο Βόλο, ρίχνουν κατά των επαναστατών. Τότε, στις 10 Μαΐου και μπροστά στην πύλη του κάστρου, τραυματίζεται ο Κυρ. Βασδέκης και μεταφέρεται αμέσως στο Τρίκερι. Τη διοίκηση των εξεγερμένων αναλαμβάνει ο Κοντονίκος. Όμως παρά την σφοδρότητα των συγκρούσεων και το ριψοκίνδυνο των Ελλήνων δεν καταφέρνουν να πάρουν το κάστρο του Βόλου. Στο Βελεστίνο αποκρούονται κι εκεί οι ελληνικές επιθέσεις και μετά τον άτυχο τραυματισμό του Βασδέκη στο Βόλο, τραυματίζεται κι ο Κοντονίκος. Τότε στις 11 Μαΐου, τη διοίκηση αναλαμβάνει αδελφός του Κυρ. Βασδέκη, Παναγιώτης.

Κλαίνε οι Τούρκοι σκούζουνε, φωνάζουν οι χοτζάδες

για το κριλέσ’ που γίνηκε στον πόλεμο του Κάστρου.

Τρεις Τούρκους πιάνει ζωντανούς ο καπετάν Κυριάκος

Και δέκα άλλους ο ζουρμπάς ο Μήτρος ο δικός του

-Γεια σου χαρά σου, Μήτρο μου, φωνάζει από το κάστρο

ο γέρος ο πατέρας του και πέφτει λαβωμένος.

                                               (Δημοτικό)

Την ίδια μέρα εκεί στο Βελεστίνο γίνεται η πρώτη συνέλευση των αντιπροσώπων από τα 24 χωριά του Πηλίου κι απ’ τον κάμπο. Αυτή η συνέλευση ονομάστηκε «Βουλή της Θετταλομαγνησίας» και είχε πρόεδρό της το Γαζή και γραμματέα το Φίλιππο Ιωάννου. Εκεί βγήκε η προκήρυξη- κάλεσμα σ’ όλους του χριστιανούς της Θεσσαλίας για ξεσηκωμό εναντίον των Τούρκων και μπήκε και η γνωστή σφραγίδα που είχε φτιάξει ο Γαζής.

Η Επανάσταση στο Πήλιο (3) Προετοιμασία

Συνέχεια  από: Η Επανάσταση στο Πήλιο (2) 

Η προετοιμασία των χωριών για τον ξεσηκωμό

Το Πήλιο έχοντας τη δυνατότητα -οικονομική και πνευματική- να προσφέρει στο Έθνος, δεν έμεινε έξω από τον αγώνα για την απελευθέρωση του Γένους.

Άνθιμος Γαζής
Μηλιές 1758 - Σύρος 1828

Ο Άνθιμος Γαζής -από το 1817 φιλικός ων- κατηχηθείς στην Οδησσό, κινείται έντονα για λογαριασμό της Εταιρείας. Έτσι το 1818 ερχόμενος στις Μηλιές, άφησε ως Σχολάρχη στη Μηλιώτικη Σχολή τον εξάδελφό του Γρηγόριο Κωνσταντά κι αυτός με τη δικαιολογία πως ερευνά τα ερείπια των πόλεων της Μαγνησίας, γυρνά τα χωριά του Πηλίου και κάνει πάμπολλες συναθροίσεις και δείπνα με προεστούς, εμπόρους, αρματολούς και καπεταναίους της περιοχής , αλλά και απλούς χωρικούς που τους κατηχεί, εμψυχώνει και προετοιμάζει για τον ξεσηκωμό. Τις τούρκικες αρχές τις παραπλανά με κομμάτια μαρμάρων που πολλές φορές τους δείχνει, σαν αποτέλεσμα των δήθεν ερευνών του. Ακόμη έλεγε, πως ήθελε να ιδρύσει Ανώτερη Σχολή στο Πήλιο!

 Από το Πήλιο, πέρασαν βεβαίως και οι αρχηγοί της Φιλικής Εταιρείας Ξάνθος και Τσακάλωφ, μα πριν από τους φιλικούς ο ίδιος ο Ρήγας αρκετά χρόνια πριν, είχε κατηχήσει με τα οράματα της ελευθερίας πολλούς Πηλιορείτες.

Ο Ανθ. Γαζής λοιπόν, ως φιλικός και έχοντας στην ευθύνη του να εμπνεύσει και να ξεσηκώσει τα χωριά, αρχίζει την εθνική συνωμοτική δράση του. Κατηχεί και μιλά με πολλούς.

 Έτσι στον Άγ. Γεώργιο συναντά τον Αναγνώστη, στον Κισσό επίσης τον Αναγνώστη Οικονομίδη, στη Ζαγορά τους Φίλιππο Ιωάννου, Στεφάνου, Γεωρ. Τσαμτσαρέλο ή Σαμσαρέλο, Φίλιππο Ρήγα ή Γυαλά και Αντώνη Στέφο.

Στη Δράκεια έρχεται σε επαφή με τους Ν. Τζανέτο και Γ. Θλιβερό, Λουτσογιάννη και Παπουτσή.

Στην Τσαγκαράδα τους Αποστ. Ευαγγελινό και Δημ. Καρτάλη που το 1827, σκοτώθηκε στη μάχη του Φαλήρου. Στα Κανάλια τον Χατζηκυριαζή και στην Κάπουρνα τον Χατζηνικόλα. Στη Μιτζέλα βρίσκει τους σπουδαίους ναυτικούς Καλαμίδα και στο Κεραμίδι το Γ. Μόσκοβο.

Στο Τρίκερι παίρνει μαζί του τους Κουμπουρέλο και Μπογιατζέλο και το γνωστό καπετάν Κουτμάνη. Στο Προμύρι τους Γεώρ. Φιλάρετο και Γεώρ. Δάμτσα. Στο Λαύκο ο Αναγνώστης του Δημήτρη. Στην Αργαλαστή το Μαργαρίτη Δημάδη.

Στην Πορταριά συναντιέται με το Γιαννάκη Γουργιώτη  ή Πλατυγένη και στη Μακρινίτσα με το γνωστό κοτζαμπάση Δημήτριο Ρήγα Χατζηρήγα. Τέλος στο χωριό του τις Μηλιές, βρίσκει σύμφωνους τους Κώστα Ραζή και Γιάννη Δήμου. 

Η Φιλική Εταιρεία είχε το Γαζή το βασικό της εκπρόσωπο στη Θετταλομαγνησία (Πήλιο) και ο ίδιος με το κύρος του κατάφερε να μυήσει στους Φιλικούς τον καπετάνιο Κυριάκο Μπασδέκη και το Χατζηρήγα. Ο Γαζής υπολόγιζε σ’ αυτούς τους δύο γιατί, ήταν ο πρώτος εμπειροπόλεμος και ο άλλος ο σπουδαιότερος κοτζαμπάσης.

Έτσι ο Γαζής αναδεικνύεται ο μοναδικός άνθρωπος, που προετοίμασε και οργάνωσε τον ξεσηκωμό στο Πήλιο.

Ο Γρηγ. Κωνσταντάς ήταν ο τελευταίος Πηλιορείτης που έπρεπε να μπει στις τάξεις των Φιλικών, αλλά λόγω του συντηρητισμού του  αυτό ήταν δύσκολο. Ο Κωνσταντάς πίστευε πως έπρεπε να γίνει τέλεια προετοιμασία για την επανάσταση και να μορφωθεί ο λαός. Ο Γαζής είχε όμως την άποψη των Φιλικών, πως έπρεπε να γίνει η εξέγερση το συντομότερο.

 Έτσι όταν κηρύχτηκε η Επανάσταση στη Μολδοβλαχία (21 Φεβρουάριου) και στην Πελοπόννησο (20 Μαρτίου), ο Γαζής είχε οργανωθεί με συμβούλους του τους Γ. Δήμου και Κυρ. Μπασδέκη.

 Ο Κωνσταντάς είχε αμφιβολίες για τον ξεσηκωμό στο Πήλιο. Κι αυτό γιατί ήταν συντηρητικό πνεύμα και δεν πίστευε στον ενθουσιασμό και σε παράλογες ενέργειες, αφού το έθνος ήταν «αφώτιστον και απαράσκευον». Τελικά πείστηκε και ακολούθησε ως «φιλογενής και πατριώτης» τον επαναστατικό αγώνα.

Η Επανάσταση στο Πήλιο (2) Φιλικοί

Συνέχεια  από: Η Επανάσταση στο Πήλιο (1)
Οι Πηλιορείτες Φιλικοί

Από το Πήλιο και από ολόκληρη τη Θεσσαλία υπήρξαν αρκετοί που μυήθηκαν στη Φιλική Εταιρεία από τη δημιουργία της ως την Επανάσταση. Ήταν κυρίως Έλληνες εμπορευόμενοι,  ναυτικοί και άλλων επαγγελμάτων που η δραστηριότητά τους  ήταν εκτός του τότε ελλαδικού χώρου.

 Παρακάτω βλέπουμε τους Φιλικούς από το Πήλιο:

Αντιγραφή των ονομάτων με τη σειρά, από τον ονομαστικό κατάλογο σελίδα 387 και μετά, του βιβλίου

«ΔΟΚΙΜΙΟΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ»

ΦΙΛΗΜΟΝΟΣ - Τόμος Α΄  (Εδώ)

Επώνυμο	Όνομα Εταίρου	Πατρίς     αυτού	Επάγγελμα	Εποχή κατηχήσεως	Τόπος    κατηχήσεως
Γαζής	Άνθιμος	Θετταλομάγνης.	διδάσκαλος	1817	Οδησσός
Γκούστης	ΝικόλαοςΒασ.	Μακρυνίτσα	ναυτικός	1820	Μόσχα
Δούμας	Δημήτριος	Ζαγορά	έμπορος	1820	Ισμαήλιον
Ισαυρίδης	Γεώργιος	Μηλέα	---	1820	Κων-πολη
Ιωάννου	Δημήτριος	Μακρυνίτσα	έμπορος	1821	Γαλάζιον
Κερασιώτης	Θεόδωρος	Ζαγορά	έμπορος	1821	Οδησσός
Κωνσταντίνου	Δημήτριος	Ζαγορά	έμπορος	1821	Γαλάζιον
Μαγκέλος	Παναγιώτης	Ζαγορά	έμπορος	1821	Κισνόβιον
Μπάϊλας	Ιωάννης	Ζαγορά	Πολ.-Διπλ.	1817	Μόσχα
Πράσινος	Γεώργιος	Ζαγορά	έμπορος	---	---
Σταματίου	Ιωάννης	Μακρυνίτσα	έμπορος	1820	Γαλάζιον
Τσηρόπουλος	Κων. Γ.	Πήλιον	έμπορος	1820	Ταϋνγαρώκ

Εκτός αυτών πρέπει να αναφερθούν και οι παρακάτω:

α/α	Επώνυμο	Όνομα	Τόπος καταγωγής	Επάγγελμα	Τόπος διαμονής
1	Ισαυρίδης	Μιχαήλ	Μηλιές	ιατρός	---
2	Βλάχος	Γεώργιος	Ζαγορά	έμπορος	---
3	Ζάγορας	Δημήτριος	Ζαγορά	έμπορος	Αίγυπτος
4	Πούρας	---	Ζαγορά	έμπορος	Οδησσός
5	Γαλάτης	Γεώργιος	Ζαγορά	έμπορος	Ρωσία
6	Κρίτσκης	Νικόλαος	Ζαγορά	έμπορος	Ρωσία
7 8	Αμούντσας Ρήγας-Χατζηρήγας	Γεώργιος Δημήτριος	Μακρυνίτσα Μακρινίτσα	έμπορος έμπορος	Ρωσία Πήλιο

Επίσης δείτε: Κατάλογος των μελών της Φιλικής Εταιρείας εκ του αρχείου Σέκερη / Βαλερίου Γ. Μέξα.