Η προσφυγιά στα Λεχώνια

Με αφορμή τις εκδηλώσεις μνήμης 

"Η 14η Σεπτεμβρίου, καθιερώθηκε ως ημέρα Εθνικής Μνήμης της γενοκτονίας των Ελλήνων της Μ. Ασίας από το Τουρκικό Κράτος".

Στ’ Άνω Λεχώνια εγκαταστάθηκαν αρκετοί από τους πρόσφυγες που «ξέβρασε το μαύρο κύμα» και βγήκαν στην παραλία του Βόλου. Οι περισσότεροι κατάγονται από την Μ. Ασία (παράλια), απ’ τη Νικομήδεια, κάποιοι απ’ την Πόλη και κάποιοι απ’ τα ενδότερα. Οι ντόπιοι τους υποδέχτηκαν και τους βοήθησαν όπως μπορούσαν. 

Αγιοβλασίτισσες (τότε Καραμπασιώτισσες) συνδράμουν το Άσυλο Βόλου,
που βοηθά τα παιδιά των προσφύγων -1923 

Η Κοινότητα τους παραχώρησε οικόπεδα για την εγκατάστασή τους.(ΕΔΩ)

Τα επόμενα χρόνια, πολλοί/ ές παντρεύτηκαν και έκαναν οικογένειες αμιγείς και μικτές με ντόπιους/ες.

Στο κατατοπιστικότατο βιβλίο του εκπ/κού Δημήτρη Κωνσταντάρα-Σταθαρά 
«Μικρασιάτες Πρόσφυγες στη Μαγνησία, Βόλος-Νέα Ιωνία, Πήλιο, Αλμυρός, Βελεστίνο, Σκιάθος-Σκόπελος-Αλόννησος » (Βόλος-έκδοση 2008 ), υπάρχει πλήρης καταγραφή και των εγκατεστημένων προσφύγων στο χωριό μας, από τα αρχεία της πρώην Κοινότητας Άνω Λεχωνίων.

Στα παρακάτω αντίγραφα του βιβλίου μπορεί να μάθει ο κάθε ενδιαφερόμενος/η, ποιοι/ες ήταν οι τότε νέοι/ες αυτοί κάτοικοι των Α. Λεχωνίων. 

1885 ...ανευρέθη πλαξ

1885 ...ανευρέθη πλαξ! Τότε. Τώρα;

(Με αφορμή την επικαιρότητα των ανασκαφών στην Αμφίπολη, ο φίλος εκπ/κός-ιστορικός Νικόλας Φ. έκανε στο λογαριασμό του στο fb, την παρακάτω εξαιρετική ανάρτηση-κοινοποίηση που αλίευσε από την ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ (ΕΔΩ)

Εκεί μεταξύ άλλων γράφει  ο αρθρογράφος: […] Εν ολίγοις, σε μία χώρα σπαρμένη αρχαία, η αρχαιολογία δεν συμπεριλαμβάνεται στα προβεβλημένα επαγγέλματα, ενώ θα έπρεπε να ήταν το πλέον περιζήτητο...Κατά τ' άλλα, εμείς οι Ελληνες είμαστε περήφανοι για την ιστορία μας, την οποία, όμως, όχι μόνο δεν επιθυμούμε ν' ανακαλύψουμε, αλλά ούτε καν να μάθουμε...[…]

Στα Λεχώνια πάντως (εκτός των λίγων αποκαλύψεων στα Πλατανίδια που πάλι καλύφτηκαν) ανασκαφή στο λόφο Νεβεστίκι δεν έγινε ποτέ! Μήπως είναι καιρός ν’ ασχοληθεί σοβαρά και με την περιοχή μας η Αρχαιολογική; )

Στα Πέρα Λεχώνια (Άνω), είναι γνωστό πως υπήρχε παλιότερη κατοίκηση (αρχαιότητα & μεσαίωνας) στο λόφο Νεβεστίκι και στο Παλιόκαστρο (δες τις σχετικές αναρτήσεις). 

Παρακάτω μια δημοσίευση του 1885 που μας παραπέμπει σε ναό του Αγ. Γεωργίου "ολίγον κάτωθεν του τεμένους", όπου προγενέστερα υπήρχε μάλλον άλλος αρχαίος ναός. Η θέση ταυτίζεται με την περιοχή της σημερινής πλατείας και της παρακείμενης εκκλησίας του Αγ. Αθανασίου. Εκεί βρέθηκε επιτύμβια ανάγλυφη πλάκα. Η ίδια ανακοίνωση υπάρχει και στα 1899 που λέει πως βρέθηκε σε αχούρι προ εξαετίας (!) , όπου και μεταφέρθηκε στο Βόλο στο υπο σύσταση Μουσείο.

Ένα παλιό παιχνίδι

Ένα παλιό πηλιορείτικο παιχνίδι καθαρά αγορίστικο ήταν τα φυσοκάλαμα! 
Βέβαια το ίδιο το συναντάμε και σ΄άλλα μέρη της Ελλάδας σαν παιχνίδι, αλλά και σε ...ιθαγενείς Ινδιάνους και της ζούγλας σαν όπλο! 
Επίσης την εποχή της βιομηχανικής επανάστασης και πριν εφευρεθούν τα ξυπνητήρια, κάποιοι έριχναν με το φυσοκάλαμο φασόλια στα τζάμια των παραθυριών των εργαζόμενων που έμεναν σε ορόφους, για να τους ξυπνήσουν!
Ήταν ένα κομμάτι από καλάμι ντόπιο -κι όχι ινδοκάλαμο-που στο Πήλιο ευδοκιμεί, ειδικά στις παραλίες του Παγασητικού και στις ρεματιές. Κόβαμε, το μακρύτερο κομμάτι που βρίσκαμε. Όσο πιο μακρύ, τόσο μεγαλύτερο το «βεληνεκές» του! Το κόβαμε στους κόμπους και το χρησιμοποιούσαμε σαν προωθητικό σωλήνα. 
Ο σουγιάς τότε, ήταν σχεδόν πάντα στην τσέπη μας κι οι δραστηριότητές μας πάντα στην εξοχή! 

Βάζαμε λοιπον, στο στόμα τα μπούρμπουλα και τα φυσούσαμε με δύναμη στο στόχο. Αυτός συνήθως ήταν κάποιος άλλος συμπαίχτης ή συμμαθητής. Πολλές φορές χρησιμοποιούσαμε ρετάλια από πλαστικούς ηλεκτρολογικούς σωλήνες, από σπίτια που τότε -δεκαετία του '60-έκαναν την πρώτη τους ηλεκτρολογική εγκατάσταση! 
Άλλοτε, για μικρής εμβέλειας φυσοκάλαμα, χρησιμοποιούσαμε για σωλήνες τα στυλό, όταν αυτά έσπαγαν μπροστά, στέλνοντας χάρτινα μπαλάκια στους μπροστινούς συμμαθητές ή και συμμαθήτριες! Όταν δεν είχαμε τίποτα απ' τα παραπάνω στρίβαμε κόλλες τετραδίου και τις κάναμε σωλήνες...  
Η καλύτερη εποχή για παιχνίδι με φυσοκάλαμα, ήταν το φθινόπωρο που υπήρχαν τα «μπούρμπουλα» σε αφθονία!  

Μπούρμπουλα (καρποί) πυράκανθου

Μπούρμπουλα τσιτσιραβιάς

Τα καλύτερα ήταν αυτά της «λωτομπ’ριάς». Τ' άλλα ήταν λύσεις ανάγκης!
Η λωτομουριά (γνωστή στον ελλαδικό χώρο ως μελικουκιά ή γκαβγκιά ή γαψιά  ή κουτουμηλιά –Celtis australis) είναι ένα αγριόδεντρο. Μεγαλώνει σχετικά γρήγορα και το ξύλο του είναι συμπαγές χωρίς ρόζους, σκληρό και λευκό. Το χρησιμοποιούσαν παλιά, για να φτιάχνουν τις ρόδες των χειραμαξών και των κάρων. 
Στις αρχές του φθινόπωρου ωρίμαζαν οι καρποί του. Το χαρακτηριστικό τους είναι πως πρώτα τρώγαμε το νόστιμο ώριμο (τα άγουρα είναι στυφά) εξωτερικό τους και μετά φυσούσαμε το -όμοιο με χοντρό μαύρο πιπέρι- ολοστρόγγυλο κουκούτσι!

Μπούρμπουλα "λωτομ'πριάς"- τα ...καλύτερα!

Παρθεναγωγείο Βόλου

Σεπτέμβρης και τα σχολεία σε λίγες μέρες ανοίγουν. 
Μια εγγραφή που μας θυμίζει ένα πρωτοποριακό σχολείο, (Πρότυπο Σχολείο Θηλέων) που παρόλο που πέρασε απ' την πόλη σαν "διάττων αστήρ", φώτισε τον τόπο κι όλη την Ελλάδα!!!  
Για το Παρθεναγωγείο του Βόλου (Ανώτερο Δημοτικό Παρθεναγωγείο, 1908-1911), έχουν γραφτεί και ειπωθεί όλα.

Το παρακάτω όμως περιληπτικό κείμενο από το βιβλίο Ο ΒΟΛΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΗΛΙΟ τομ. Α΄- Βόλος 1959 (ΕΔΩ),(ευχαριστίες στο συνάδελφο Γιάννη Οργ. που το ανέβασε στο διαδίκτυο)  είναι μια 7σέλιδη κατατοπιστική ευκολοδιάβαστη περίληψη. 
Για αναλυτική-λεπτομερειακή  επιστημονική περιγραφή , υπάρχει το 2τομο έργο του βολιώτη καθηγητή Χαρ. Χαρίτου:   

"Το Παρθεναγωγείο του Βόλου", Α΄& Β΄τόμοι, έκδοση  Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς, Αθήνα 1989 [υπάρχει ολόκληρο (ΕΔΩ)]

Σεπτέμβριος

Καλό μήνα!

1. Μαζί με την αρχή του εκκλησιαστικού έτους που είναι την 1η Σεπτεμβρίου-σήμερα (βλ. Ινδικτιών-Ίνδικτος- ΕΔΩ), έχουμε και την αρχή της νέας σχολικής και ακαδημαϊκής χρονιάς. «Κάθε κατεργάρης στον πάγκο του» (ΕΔΩ) λοιπόν, χωρίς να θεωρείται(;) το σχολειό κάτεργο!

Καλή σχολική χρονιά σε παιδιά, δασκάλους και γονείς!

Όλα τα αντίγραφα από το εκκλησιαστικό βιβλίο
 "Μηναίον Σεπτεμβρίου"

2. Σήμερα όμως γιορτάζουν και πολλές κυρίες που έχουν τα παρακάτω ονόματα που δεν έχουν μεγάλη συχνότητα. Χρόνια τους Πολλά! 

(Αδαμαντία-ντίνη, Αθηνά, Ακριβή, Αντιγόνη, Αρηβόια, Ασπασία, Αφροδίτη, Διώνη, Δωδώνη, Ελπινίκη, Ερασμία, Ερατώ, Ερμηνεία, Ευτέρπη, Θάλεια, Θεανώ, Θεονόη, Θεονύμφη, Ισμήνη, Καλλιρρόη, Καλλίστη-ιστώ, Κλεονίκη, Κλεοπάτρα-Πάτρα, Κλειώ, Κοραλία-Ραλλού, Μαντώ, Μαργαρίτα, Μαριάνθη, Μελετία, Μελπομένη, Μόσχω, Πανδώρα, Πηνελόπη, Πολύμνια, Πολυνίκη, Πολυτίμη, Σαπφώ, Τερψιχόρη, Τρωάδα, Χάιδω, Χαρίκλεια).