Κατά την ιδίαν πεδινήν οδόν μίαν ώραν προβαίνοντες (απὸ το Βόλο), ερχόμεθα εις τα Λεχώνια. Αυτά κείνται επί μιας με χωράφια, αμπέλους, κήπους νεραντζίων, κίτρων και άλλων διαφόρων οπωρίμων δέντρων φυτευμένης πεδιάδος...

(Νεωτάτη της Θεσσαλίας Χωρογραφία-Ιωάννης Αναστασίου Λεονάρδος, 1836)

Π Ρ Ο Σ Ο Χ Η ! Μπορείτε να αντιγράφετε κείμενα κ.ά. από το ιστολόγιο. Αυτό, ΔΕΝ αποκλείει αναφορά στην ΠΗΓΗ. - Φωτογραφίες άλλων να μην ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝΤΑΙ - Ιδιωτικά αρχεία να ΜΗΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΝΤΑΙ.

Παρασκευή, 19 Ιανουαρίου 2018

Τα Λεχώνια και οι ναοί τους

Άνω Λεχώνια ~1900 (αρχείο ΔΗΚΙ Βόλου)
Σχέδιο του Αγ. Αθανασίου.
(Ο τρούλος δεν κατασκευάστηκε ποτέ! )
(Ομιλία μου στις 18-1-2018 στην έκθεση παλιών φωτογραφιών στο Πνευματικό Κέντρο του χωριού, που πραγματοποιήθηκε από τον συλλέκτη κ Νικ. Μαστρογιάννη και υπό την αιγίδα της "Μαγνήτων Κιβωτού". )
 Η Ιστορία των Λεχωνίων χάνεται μέσα στους αιώνες… Και αν την χωρίζαμε χρονικά (σύμφωνα με τα αρχαιολογικά και άλλα στοιχεία που υπάρχουν) θα λέγαμε πως ξεκινά στα 1900 π.Χ. με την εποχή του χαλκού, τη μυκηναϊκή εποχή (1600-1100) και την αρχαϊκή (750 π.Χ. έως το 479 π.Χ.) Η δεύτερη ιστορική περίοδος είναι η ρωμαϊκή και η πρωτοχριστιανική του 4-5ου μ. Χ. αιώνα και η τρίτη του μεσαίωνα, όπου έχουμε την κυριαρχία των Μελισσηνών, Καταλανών και Βενετών με τα κάστρα σε Νεβεστίκι και Παλαιόκαστρο, (Castrum del Castri et del Liconia) και τον εμπορευματικό σταθμό στα Πλατανίδια (Scala di Liconia).  Ακολουθούν, όμως, άλλες δύο περίοδοι. Η πρώτη είναι της Τουρκοκρατίας από το 1665 περίπου που κατοίκησαν οι οθωμανοί κάνοντας τα Λεχώνια τουρκοχώρι, ως την απελευθέρωση-προσάρτηση στα 1881 κι η άλλη της ελευθερίας (των 136 χρόνων) και της μεγάλης προόδου ως σήμερα.
Αυτά όμως τα πολλά ιστορικά, όπως και η ονομασία του χωριού είναι για μια άλλη φορά -συζήτηση.
Σήμερα λόγω της γιορτής του Αγίου και της έκθεσης παλιάς φωτογραφίας, θα καταπιαστούμε με τους ναούς που μέσα στο πέρασμα του χρόνου υπήρχαν και υπάρχουν στο χωριό.
«Πριν οι Τούρκοι κατοικήσωσιν εν τοις Λεχωνίοις, τα Λεχώνια ήκμαζον, καθά τα ερείπια των ναών μαρτυρούσιν» έγραφε ο αγιολαυρεντίτης καλόγερος και λόγιος Ζωσιμάς Εσφιγμενίτης.
Αν δούμε τους ναούς με την ευρύτερη έννοιά τους ως χώρων λατρείας των πιστών των διαφόρων θρησκειών, θα πούμε ότι εκτός των χριστιανικών ναών -που θα παρουσιαστούν αναλυτικά- είχαμε ναούς και βωμούς στις αρχαίες θεότητες -άγνωστο ποιους, αλλά και τρία μουσουλμανικά τζαμιά-μετζίτια στην περιοχή των Λεχωνίων με το ένα να βρίσκεται εδώ παραπάνω, (με κτητόρισσα την αδελφή του Χατζηαχμέταγα Φατιμέ χανούμ)
Και ας πούμε εξαρχής πως θα παρουσιαστούν οι ναοί των Πέρα- Άνω Λεχωνίων, παρόλο που κάποτε οι δύο οικισμοί λογαριάζονταν ως Λεχώνια (τα «Ηλύσια πεδία της Μαγνησίας») και αναφέρονται στα παλιά γραπτά κι οι ναοί των Δώθε- Κάτω Λεχωνίων.
1. Στο λόφο Νεβεστίκι (ή Ανεβεστίκι κατά τους Λεχωνίτες -ανεβαίνω) ήταν το μικρό κάστρο της θεσσαλικής Μεθώνης (κι όχι της αρχαίας Νήλειας αρχικά όπως πιστευόταν).  Το τοπωνύμιο τώρα σύμφωνα με τον Γ. Κορδάτο είναι σλάβικο (nevesta) του 6-7ου μ.Χ. αιώνα και σημαίνει νύφη. Συνεπώς «παρθενώνας», αφού εκεί έκλειναν τις παραστρατημένες κοπέλες ή και νιόπαντρες γυναίκες. Ο καθηγητής Νικ. Βέης και παλιές γραπτές πηγές λένε πως υπήρχε εκεί από τα 1500 ως τα 1700 γυναικείο μοναστήρι του Αγ. Νικολάου, που εγκαταλείφτηκε λόγω των ληστρικών επιθέσεων. Σε δίπτυχα -κατάστιχα της πρόθεσης όπου γράφονται οι δωρητές- (1520-1592) του μοναστηριού του Μεγάλου Μετεώρου (Σωτήρος)  φαίνονται αφιερωτές πολλοί κάτοικοι Λεχωνίων, ιερείς και μοναχές, καθώς και έξι ενορίες. Μαζί κι ένας επίσκοπος-μάλλον Φαναρίου, ο Γεννάδιος με καταγωγή τα Λεχώνια, όπως λέει ο Βασ. Σπανός που ερεύνησε τα δίπτυχα. Στο μετόχι αυτό αναφέρεται κι ο Ζωσιμάς (ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ Ιούνιος 1896) δημοσιεύοντας κώδικα της μονής Δούσικου-Μεγάλων Πυλών με τη διαθήκη της λεχωνίτισσας μοναχής Κυπριανής, που την υπογράφουν και επτά λεχωνίτες ιερείς. Μάλιστα λέει πως στα 1524 κι ο άγιος Βησσαρίωνας, λίγο πριν γίνει επίσκοπος Λαρίσης, «διέτριβεν εις τα μέρη των Λεχωνίων», όπου τον συνάντησε η Κυπριανή και δώρισε το περιβόλι της με τον Αγ. Νικόλαο. Σήμερα στο λόφο υπάρχουν μόνον ελιές και κάποια τμήματα του τείχους.
2. Σημαντικά πρωτοχριστιανικά ευρήματα του 4ου-5ου μ.Χ. αι. που δείχνουν την ύπαρξη ναών έχουμε στα Πλατανίδια, όπου επί  Ρωμαϊκής ειρήνης (1ος-2ος αι. μ.Χ.) μάλλον μετακόμισε η αρχαία μυκηναϊκή πόλη Μεθώνη. Κι αυτό γιατί στα ρωμαϊκά αυτά χρόνια οι κίνδυνοι των επιδρομών εξέλιπαν. Αυτά τα ευρήματα  βγήκαν στο φως με ανασκαφές στα 1966 και 1985, όμως σήμερα είναι καταχωμένα. Είναι τα μωσαϊκά δάπεδα από τις παλαιοχριστιανικές Βασιλικές Α΄& Β΄ και κάποιοι τάφοι. Η μία Βασιλική είναι βυθισμένη ολόκληρη στη θάλασσα.  Φαίνονται όμως τα ερείπια του τετράκογχου μικρού κοιμητηριακού ναού.
Εκεί στα δυτικά των Πλατανίδιων επίσης υπάρχουν ως σήμερα οι τοποθεσίες «Παναγία Λιβανού & Παναγία Σχοινά». Σύμφωνα πάλι με το Ζωσιμά εκεί «κατά την παραλίαν» υπήρχε η εκκλησία της Παναγίας. Σήμερα υπάρχουν οι ναοί της Παναγίας (Σχοινά) και ανατολικότερα οι σημερινοί Αγ. Θεόδωροι.
3. Ας ανεβούμε όμως πάλι στα Λεχώνια: Απέναντι απ’ το Νεβεστίκι, στη λεχωνίτικη πλαγιά που λέγεται Πλάκες ή Παλιόπυργος προς το Παλιόκαστρο, όπου σήμερα σώζεται ένα κομμάτι από ενετικό καστρόπυργο, υπήρχε το κάστρο των Λεχωνίων. Εκεί ψηλά υπάρχουν ακόμη , από τα υστεροβυζαντινά χρόνια, ερείπια μικρής βυζαντινής εκκλησίας της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, γνωστής στους Παλιοκαστρινούς ως Παναγίας. Αργότερα όταν ξαναχτίστηκε από ξερολιθιά  αφιερώθηκε στη Ζωοδόχο Πηγή.  Σήμερα δεν υπάρχει τίποτα, παρά διάσπαρτα ερείπια. Γι’ αυτήν κάνουν λόγο ο γάλλος περιηγητής Mezieres, ο  γερμανός αρχαιολόγος Stahlin (Στάλεν), ο Ζωσιμάς, ο Βαγγ. Σκουβαράς, ο Κ. Λιάπης. στη μελέτη του «Τα Λεχώνια και το Παλιόκαστρό τους»- Θεσσαλικά Χρονικά τομ. 39ος & Ανάτυπο 2001.Τώρα περιέχεται στο βιβλίο «Τα παλιόκαστρα του Πηλίου 2010».
4. Εδώ μέσα στο χωριό υπήρχε βυζαντινός ναός του Αγίου Γεωργίου. Η θέση του ήταν μάλλον εδώ πάνω απ’ την πλατεία και παρακάτω από το τζαμί. Αυτό στεκόταν ως το σεισμό του 1955 στο οικόπεδο απέναντι από το αρχοντικό Νικολαΐδη-Κασσιόπουλου.  Η εφημερίδα ΘΕΣΣΑΛΙΑ αναφέρει πως υπήρχαν ερείπια  ναού που καταστράφηκε στην τουρκοκρατία. Εκεί βρέθηκε και μια αρχαία ανάγλυφη πλάκα με επιγραφή και παράσταση, καθώς και κομμάτια από σπασμένο κίονα.  Ο καλόγερος Ζωσιμάς  γράφει πως υπήρχε ο ναός πριν έρθουν οι Τούρκοι. Ο ΚΗΡΥΞ του Βόλου αναφέρει πως ήταν ναός των Αγ. Κων-νου & Ελένης. Μάλλον έκανε λάθος.
5. Στο χώρο εκεί κάτω απ’ το τζαμί ήταν για πολλά πολλά χρόνια ένα εικονοστάσι μέσα σε κουφάλα δέντρου βελανιδιάς, που παλιά πράγματι υπήρχε στο σημείο. Ήταν η γνωστή «ακοίμητη κανδήλα» που άναβαν τα χρόνια της τουρκοκρατίας πάντα οι χριστιανοί Λεχωνίτες, στη θύμηση πως στο σημείο υπήρχε ναός. Εκεί σ’ ένα μικρό σπιτάκι, έμενε αργότερα κι η προσφυγοπούλα Αμαλία (Ιωακείμ Παπά) από τη Νικομήδεια, που συνέχισε να ανάβει μαζί με άλλες Λεχωνίτισσες το καντήλι. Αυτό έκαιγε ως τότε που διατηρήθηκε η παράδοση. Ο Ζωσιμάς κι οι μαρτυρίες λένε, πως εκεί υπήρχε παλιά ναός της Αγίας Σοφίας, όπου και το τότε απλό προσκυνητάρι. Απ’ αυτές τις μαρτυρίες κι εκπληρώνοντας επιθυμία της μητέρας τους, οι αδελφοί Κουτή έφτιαξαν εκεί παραπάνω προσκυνητάρι, αλλά και στο χώρο τους το σημερινό ομώνυμο εκκλησάκι.
6. Κάτω από τη δημοσιά κι ανατολικά του πύργου Ολύμπιου, υπάρχει ένα απλό μικρό εκκλησιδάκι, σαν μεγάλο προσκυνητάρι,  του Αγίου Αντωνίου.  Αυτό βρίσκεται σ’ ένα κομμάτι γης, των αρχικών Ελλήνων ιδιοκτητών Αποστολάκη και Νικολάκη Χριστοδούλου σύμφωνα με τα συμβόλαια κτήσης. (Ο Αποστολάκης Κ’στόδουλος ήταν αγοραστής των κτημάτων του Τούρκων Καραπιπέρηδων). Εκεί  αναφέρεται πως το μικρό αυτό κομμάτι γης, ανάμεσα στα άλλα οικοδομήσιμα, θα είναι «χώρος κοινής λατρείας». Στο σημείο αυτό σύμφωνα με τις παλιές διηγήσεις υπήρχε νεκροταφείο. Το πιθανότερο είναι, να ήταν μουσουλμανικό, αφού η εκκλησία των Αγίων Αναργύρων, βρισκόταν ψηλά στο λόφο κι απέναντι απ’ τη ρεματιά ήταν το παλιό κοιμητήριο.
Χτίστηκε από τον  Νικ. Πολύζο στα 1956. Αυτός, μαζί μ’ άλλους αγόρασαν μικρότερα οικόπεδα απ’ αυτό του Χριστόδουλου και χτίσανε τα σπίτια τους. Εκεί, ακριβώς σ’ έναν ανωβολιό βρέθηκε αυτή η απλή εικόνα του Αγίου Αντωνίου. Κι όπως παντού στους τόπους εύρεσης των εικόνων, χτιζότανε ναοί και ναΐδρια, το ίδιο κι εδώ έγινε, στην ίδια θέση.
7. Ένας άλλος ναΐσκος που αναφέρει και πάλι ο Ζωσιμάς ως κατωλεχωνίτικο όμως ξωκλήσι, είναι ο γνωστός Αγ. Παντελεήμονας. Βρίσκεται στην ομώνυμη αγροτική τοποθεσία δυτικά του Νεβεστίκι. Είναι ο παλιότερος ναΐσκος  του χωριού.
8. Οι Άγ. Ανάργυροι χτίστηκαν στα 1865 από τους πλούσιους αδελφούς Κοκοσλή στο χώρο τους. Να τι αναφέρει ο Ζωσιμάς στο Ημερολόγιο Η ΦΗΜΗ (του 1887): « …η ανατολική συνοικία δεν έχει ενοριακόν ναόν, μόνον δε ιδιόκτητον τον των Αγίων Αναργύρων παρά τω μεταξουργείω ιδρυθέντα επί τούτω, όπως εκκλησιάζωνται οι εργαζόμενοι εις το μεταξουργείον κι οι πέριξ αυτού …» Ο ναός είχε οριστεί ως ενορία των Άνω Λεχωνίων, με διάταγμα του 1912.  Τότε ήταν βασιλική, στο γνωστό πηλιορείτικο ύφος, με γυναικωνίτη (όπου ήταν και το οστεοφυλάκιο) και κελί στον εξωτερικό χώρο που κατοικούταν από τον ιερέα και αργότερα από κάποια γυναίκα-καλογριά. Γνωστός τελευταίος ιερέας που υπηρέτησε στο ναό ήταν ο παπα-Διανέλλος Χ’’Καψαλάς απ’ τον Αϊ- Βλάση.
Ο ναός αυτός ερειπώθηκε απ’ το σεισμό του 1955 και στον ίδιο χώρο, χτίστηκε νέος με δαπάνη των κατοίκων και άλλων πιστών, δέκα χρόνια μετά.
Ο σημερινός ναός είναι ρυθμού βυζαντινού (σταυροειδής) με τρούλο. Στις τέσσερις εσοχές του ισοσκελούς σταυρού, υπάρχουν ισάριθμα χτιστά στέγαστρα με καθιστικά. Στο δυτικό άκρο της αυλής υπάρχει το καμπαναριό και απ’ όλο το μήκος της βόρειας πλευράς περνά ο μεγάλος τσιμενταύλακας που μεταφέρει το νερό της άρδευσης του ρέματος Κουφάλα στα Λεχώνια. Παλιά όταν λειτουργούσαν ο μύλος, ο ΣΠΟΛΚ και το εργοστάσιο του Δημόπουλου, τροφοδοτούσε με νερό τον υδρόμυλο, τις μηχανές παραγωγής ηλεκτρισμού και την παραγωγή πάγου. Στην δυτική άκρη του περίβολου του ναΐσκου βρίσκεται κι ο τάφος της οικογένειας Κοκοσλή.
Παλιός ναός Αγ. Αναργύρων
Οι «Άγ’ Ανάργυρ’» στον ομώνυμο λόφο είναι σημείο αναφοράς των Άνω Λεχωνίων, αφού βρίσκεται «εις τας υπωρείας του όρους επί θέσεως απόπτου (=που φαίνεται από μακριά) και καταρρύτου», όπως λέει στα 1880 και ο Νικ. Γεωργιάδης.  
Οι πιστοί συρρέουν την παραμονή και ανήμερα της 1ης Ιουλίου και την ίδια ημέρα γινόταν και γίνεται το μεγάλο λαϊκό πανηγύρι του χωριού.
Γιατί όμως οι παλιοί Λεχωνίτες διάλεξαν τότε αυτούς τους Αγίους για προστάτες του χωριού τους;
Είναι γνωστό πως ο πάντα παραγωγικότατος μικρόκαμπος των Λεχωνίων ήταν γεμάτος έλη και οι κάτοικοι οθωμανοί και χριστιανοί, μαστίζονταν από ελώδεις πυρετούς. (Όλα βέβαια αυτά υπήρχαν πριν την αποξήρανση και την εφεύρεση του κινίνου, στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα.)
Έτσι οι κάτοικοι «άφησαν-εμπιστεύτηκαν» την υγεία τους στους Αγίους Αναργύρους, που τους όρισαν προστάτες τους και φύλακές της!
Γιόρταζαν λοιπόν, προσευχόμενοι πρώτα την 1η Ιουλίου, παρακαλώντας να μην τους «πιάσει» η ελονοσία (αφού η έξαρση ήταν το καλοκαίρι) και ξαναγιόρταζαν την 1η Νοεμβρίου πάλι προσευχόμενοι ευχαριστώντας τους Αγίους που τους προστάτεψαν και δεν ασθένησαν!
Σχέδιο κάτοψης του Αγ. Αθανασίου
9.  Ο Άγιος Αθανάσιος, η σημερινή ενορία μας, ιδρύθηκε στα 1919-20 αφού το χωριό μεγάλωσε προς τα κάτω και το Μεταξουργείο ήταν στα τελευταία του.  
Λίγο μετά ζητήθηκε από την κοινότητα Αγ. Γεωργίου του πρώην Δήμου Νηλείας που ανήκε και το χωριό, οικόπεδο για να χτιστεί ενοριακός ναός.  Αυτό παραχωρήθηκε με ΦΕΚ στα 1921. 
Εκεί στα 1912 στήθηκε κι ο πρώτος ναός-παράπηγμα σε χώρο που διαμορφώθηκε από τους κατοίκους. Ήταν περίπου στο σημείο που είναι αυτή τη στιγμή το Πνευματικό κέντρο. Αυτός υπήρχε για πολλά χρόνια ως τα 1930, που λειτούργησε ο σημερινός -τότε ημιτελής- ναός.
Βρίσκεται σχεδόν στο κέντρο του χωριού δίπλα στην πλατεία, σε κομμάτι ενάμισι στρεμ. που υπήρχε από την τουρκοκρατία και ήταν τμήμα τού μεγάλου οικόπεδου από το τζαμί και τα «Κυπαρίσσια» -λόγω των μεγάλων κυπαρισσιών που υπήρχαν- ως το σχολείο και την πλατεία. Θεμελιώθηκε πάνω σε οικοδόμημα ρωμαϊκών λουτρών, που υπήρχαν στο σημείο και ήταν από ασβεστοκονίαμα, από το Μητροπολίτη Γερμανό Μαυρομάτη στις 13/31 Ιανουαρίου 1924.  
Ο νέος ναός αντικατέστησε ως ενοριακός, τον ναό των Αγίων Αναργύρων. Κτίστηκε με χρήματα που προήλθαν από γενναίες συνδρομές Λεχωνιτών και εράνους στο Βόλο και τη γύρω περιοχή, σε σχέδια του βολιώτη αρχιτέκτονα Μήτσου Κασσιόπουλου, εγγονού της Μαριγώς Κοκοσλή. Κτίστες ήταν  οι αδελφοί Καλλικάντζαρου και άλλοι ντόπιοι καθώς και γυροχωριανοί οικοδόμοι. 
Μια μαρτυρία του παλιού λεχωνίτη γραμματέα Νικ. Ραφτόπουλου που δημοσιεύει ο αρχαιολόγος Νικ. Γιαννόπουλος, λέει πως έχει εντοιχιστεί αρχαία μαρμάρινη πλάκα από τα λουτρά, με την επιγραφή αφιερωμένη  «ΤΗ ΥΓΙΕΙΑΙ», όμως γυρισμένη προς τα μέσα!
Είναι χτισμένος  σε ρυθμό σταυροειδούς βασιλικής χωρίς τρούλο, με ντόπια πέτρα παρμένη κυρίως από παλιά οικοδομήματα και το Νεβεστίκι, συνδυασμένη με κεραμικά στοιχεία. Το αρχικό σχέδιο ήταν να γίνει με τρούλο, αλλά όπως συνέβη κι αλλού, άλλαξαν τα σχέδια λόγω οικονομίας!
Ο Ιερός ναός εγκαινιάστηκε πάλι από τον μητροπολίτη Γερμανό, στις 21 Μαΐου 1931.  
Έχει καμπαναριό και ρολόι από τούβλα στις άκρες της δυτικής πλευράς. Αυτά χτίστηκαν διαδοχικά σε διαφορετικές περιόδους. Στην είσοδο, υπάρχει στεγασμένος πρόναος που προστέθηκε αργότερα. Στον αύλειο χώρο και στη  βορινή πλευρά υπάρχει το Ηρώο των πεσόντων συγχωριανών. Εκεί πριν στηθεί αυτό υπήρχε δεξαμενή νερού, όπου και έριχναν το σταυρό τα Φώτα. Την δυτική πλευρά καλύπτει η είσοδος και η παλιά κατοικία του ιερέα. Στη νότια μεριά υπάρχει πετρόχτιστη κρήνη, οικίσκος με το σύστημα κεντρικής θέρμανσης, καθώς και μικρός κήπος. Στην ανατολική, χτίστηκε πρόσφατα τούτο το κτίριο.
Εσωτερικά έχει τέμπλο χτιστό με πολλές εικόνες αναγεννησιακού ύφους του σπουδαίου αϊγιωργίτη ζωγράφου και αγιογράφου Γιάννη Πούλακα.  Επίσης βρίσκονται και κάποιες εικόνες του δρακιώτη λαϊκού ζωγράφου Παγώνη, κατάλοιπα των παλιών Αγ. Αναργύρων. 
Ο ναός είναι αγιογραφημένος. Αρχικά μέρος του Ιερού τη δεκαετία του ’70, ιστορήθηκε από τη μηλιώτισσα ζωγράφο Ελένη Καραγιάννη και τον αδελφό της και ο υπόλοιπος Ναός πρόσφατα, από το βολιώτη αγιογράφο Κων-νο Σπανοδήμο.
Ιωάννης Ζαχαρογιάννης
Παπα-Κονόμος
Στο Ναό υπηρέτησαν παλιότερα ως εφημέριοι πρώτος ο με καραμπασιώτικη καταγωγή Ιωάννης Ζαχαρογιάννης γνωστός ως παπα-Κονόμος για σαράντα χρόνια (από το 1918 έως το 1957)  και από το 1957 έως το 1981 ο παπα-Θεοφάνης Τσιλιώνης από το  Καπά Καρδίτσας,  καθώς και πολλοί ντόπιοι και σπουδαίοι ψάλτες,  όπως ο κατωλεχωνίτης Αλκιβιάδης Μιχάλης, οι πανωλεχωνίτες  Θόδωρος Ζουμπούλης, Γρηγόρης Τουφεξής, Νικ. Καλλικάτζαρος, οι καραμπασιώτες  Κων-νος Κουτούμπας,  Ανέστης Μαλέτος, Δημ. Σαμαράς, ο αγιολαυρεντίτης Λαυρ.  Τσιακατήρης κ.ά.  
Ιεροψάλτες

Σήμερα στο ναό υπηρετούν ο πρωτοπρεσβύτερος Δημ. Παγκουρέλιας και οι ψάλτες Γεώρ. Ασημώρης και Γεώρ. Σακελλάρης, όλοι τους Πανωλεχωνίτες. Πανηγυρίζει πάντα στις 18 Ιανουαρίου και πλήθος κόσμου συρρέει στη θρησκευτική καθαρά γιορτή. Παλιότερα γιόρταζε ο ναός και στις 2 Μαΐου, ημέρα ανακομιδής λειψάνων του Αγίου. Τότε συνδυαζόταν και με 3ήμερο λαϊκό πανηγύρι στη διπλανή πλατεία, αλλά και με την Πρωτομαγιά, αφού τα Λεχώνια ήταν τόπος αναψυχής και εκδρομής. ( Ήταν «Η Κηφισιά του Βόλου»)!
Εδώ ίσως κάποιος αναρωτηθεί γιατί η ενορία του χωριού  αφιερώθηκε στον Άγιο Αθανάσιο, ενώ λογικά θα έπρεπε να είναι ο Αϊ-Γιώργης όπως παλιά. Είναι άγνωστο. Επιτρέψτε μου όμως να υποθέσω, πως επειδή ενορία του Αϊ-Γιώργη υπήρχε στα Κάτω Λεχώνια από τα 1910, καθώς και στην Αγριά και πάνω στο χωριό Άγιος Γεώργιος, θα ήταν υπερβολή ή πλεονασμός. Οπότε θα προτάθηκε ο Αγ. Αθανάσιος και υιοθετήθηκε, αφού άλλη πηλιορείτικη ενορία στο όνομα Αγ. Αθανασίου ήταν στο Ανήλιο!  
Κάποτε, ρώτησαν έναν ασκητή τι κάνει εκεί στην ερημιά. Αυτός απάντησε πως φυλάει τον τόπο! Ας φυλάξουμε κι εμείς κρατώντας ζωντανό αυτόν τον τόπο, όπως έκαναν οι προπάτορές μας μέσα στη μακραίωνη διαδρομή του. Βεβαίως μαζί με την ευχή να μας προστατεύει ο Άγιος Αθανάσιος και όλοι οι άγιοι που ανέκαθεν τιμούσαν οι Λεχωνίτες, αφιερώνοντάς τους ναούς.


Σας Ευχαριστώ που μ’ ακούσατε!   Μαζί ευχαριστώ την κ. δ/ντρια του σχολείου μας & τα παιδιά  του Εθελοντικού Συλλόγου για την παραχώρηση τεχνικών μέσων. 


---------------------------------------------------------------------

Υ.Γ. 1:
Για όσους δεν γνωρίζουν καλά την περιοχή, μπορούν να δουν το χάρτη των Άνω Λεχωνίων με τα σημεία ενδιαφέροντος:

https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1OziyZMSNKQJJwPKPf0XAt7D3DKE&ll=39.328264238711014%2C23.057365721842984&z=16
------------------------
Υ.Γ. 2:  Κι επειδή ιστορική αναφορά δεν γίνεται χωρίς ΠΗΓΕΣ, όσες χρησιμοποίησα τις παραθέτω: 
·        «Από το λειμώνα της παράδοσης: Πηλιορείτικα Β΄»-Βαγγέλης Σκουβαράς- Εκδ. «Αστήρ», Αθήνα 1983.
·        «ΕΜΠΟΡΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΒΟΛΟΥ-ΠΗΛΙΟΥ-ΑΛΜΥΡΟΥ», 1911.
·        «ΕΠΟΡΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΒΟΛΟΥ-ΠΕΡΙΧΩΡΩΝ», 1918.
·        «Η Βυζαντινή Δημητριάδα 330-1204» - Απόστ. Παπαθανασίου-Βόλος, ΟΜΗΡΟΣ, 1995.
·        «Ημερολόγιον Η ΦΗΜΗ», Ζωσιμά Εσφιγμενίτη, ΕΤΟΣ 2ον 1887.
·        «ΘΕΣΣΑΛΙΑ» -Νικόλαος Γεωργιάδης - Αθήναι 1880.
·        «Ιστορία της Επαρχίας Βόλου και Αγιάς» –Γιαν. Κορδάτος- 20ος ΑΙΩΝΑΣ- Αθήνα 1960.
·         «ΜΑΓΝΗΣΙΑ» έκδοση ΝΑΜ – ΕΚΠΟΛ, Τεύχ. 1, Βόλος, Νοέμβριος 2003.
·        «Ξωκλήσια του δυτικού Πηλίου»- Λύκειο Αγριάς , Περιβαλλοντική ομάδα– Αγριά 2001.
·        «Ο Βόλος και η περιοχή του στην ιστορική τους διαδρομή» – ΕΘΕ & ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ ΥΠΠΟ -Βόλος 2004 (Δίγλωσσο).
·        «Οδοιπορικό στο δυτικό Πήλιο»,  Λύκειο Αγριάς –Αγριά 2002.
·        «Τα Λεχώνια και το Παλιόκαστρό τους» - Κ. Λιάπης -Ανάτυπο 39ος τόμος Θεσσαλικά Χρονικά -Λάρισα 2001.
·        «Το χρονικό του Αγίου Λαυρεντίου, 14ος–19ος αι.», Απόστ. Παπαθανασίου, Εθνικό Τυπογραφείο, Αθήνα 2006.
·        Εφημερίδα Η ΘΕΣΣΑΛΙΑ, Βόλος, διάφορες ημερομηνίες.
·        Εφημερίδα ΚΗΡΥΞ Βόλου, 1912.
·        Εφημερίδα ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ, Βόλος, διάφορες ημερομηνίες.
·        Εφημερίδα ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ, Βόλος, 1901.
·       Περιοδικό «ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ»,  Παλαιοχριστιανικά μνημεία Θεσσαλίας, , Ασπασία Ντίνα, Μάρτιος 1990.
·        Περιοδικό «ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ», Ζωσιμά Εσφιγμενίτη, Ιούνιος 1896.
·        Προφορικές διηγήσεις-Πληροφορίες.
·        Υ.Γ.  Κι επειδή ιστορική αναφορά δεν γίνεται χωρίς ΠΗΓΕΣ, όσες χρησιμοποίησα τις παραθέτω:
·        ΦΕΚ.

·        Φωτογραφικό υλικό.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου