Έθιμα Αναλήψεως (2)

Την ημέρα της Αναλήψεως, στους τόπους που εγγίζει η θάλασσα, οι κάτοικοι τους το «είχαν σε καλό» να βουτήξουν στα νερά της. Μαζί μ' αυτούς και οι κάτοικοι των κοντινών οικισμών που κατέβαιναν ομαδικά στα παράλια.

Πριν κάποια χρόνια στο Πήλιο, κανείς δεν έμπαινε στη θάλασσα πριν τη γιορτή της Αναλήψεως που συμπίπτει με το τέλος της Άνοιξης και την αρχή του Καλοκαιριού. Κι όχι μόνον να κάνουν το πρώτο τους «μπάνιο» (τότε δεν υπήρχαν οι χειμερινοί κολυμβητές!), αλλά και για να «εξαγνιστούν» και να «καθαρθούν» αφού μαζί με την Ανάληψη του Κυρίου «αναλήφονται» και τα σωματικά «πάθη»! 
Να τι λέει και ο Ζωσιμάς Εσφιγμενίτης:

Εδώ πρέπει να ειπωθεί πως οι παλιότεροι ήξεραν πως τα νερά την εποχή αυτή, αρχίζουν να ζεσταίνονται και μπαίνοντας δεν θα «πλευριτώσ’νι(ε)».

Γνώριζαν ακόμη, την αντισηπτική ιδιότητα του θαλασσινού νερού, που δρούσε ευεργετικά σ’ αυτούς και στα ζωντανά τους (Γιατρεύει την ψωρίαση, τη δερματίτιδα, την κνίδωση).  Γι’ αυτό τότε κατέβαζαν στο γιαλό και τα οικόσιτα ζώα τους (αλογομούλαρα, γίδια και πρόβατα) καθώς και τα κοπάδια τους για να βραχούν και να πλυθούν στα νερά της θάλασσας.

Το έθιμο αυτό είχε εξασθενίσει, μέχρι που οι κάτοικοι των Καλών Νερών πριν λίγα χρόνια το αναβίωσαν! 

Φωτογραφία του Λεχωνίτη Ηλία Σακελλάρη -2014

Μόνον που δεν έρχονται στην παραλία τους πια τα κοπάδια (πού να βρεθούν άλλωστε;) για βρέξιμο, αλλά τα άλογα!

Μετά τη λειτουργία της Γιορτής, γίνεται ο αγιασμός των αλόγων που τα οδηγούν στον ιερέα οι καβαλάρηδες όπου και διαβάζεται η «Ευχή εις κτήνη», του Αγίου Μοδέστου: 

«Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ ἐλεήμων καὶ φιλάνθρωπος, ὁ πᾶσαν τὴν νοητὴν κτίσιν ἐν σοφίᾳ δημιουργήσας, ὁ διὰ τῆς παναγάθου προνοίας Σου κυβερνῶν καὶ κηδόμενος πάντων, ὁ ἀνοίγων τῆν χεῖρα, καὶ ἐμπιπλῶν πᾶν ζῶον εὐδοκίας, ὁ ζωῆς και θανάτου ἔχων τὴν ἐξουσίαν, ὁ δι’ ἐμοῦ τοῦ δούλου Σου Μοδέστου τὸν ὄφιν θανατώσας, τὸν τὴν πηγὴν τοῦ ὕδατος τῷ ἑαυτῷ ἰῷ διαφθείραντι, τὰ δὲ ἐξ αὐτῆς πιόντα ζῷα νεκρωθέντα, τῇ ζωηφόρῳ και πανασθενεῖ Σου δυνάμει ἀναστήσας. Δέομαί Σου, ἐπάκουσόν μου καὶ ἀπέλασον πᾶσαν θανατηφόρον ἀῤῥωστίαν καὶ βλάβην ἐκ τῶν βοῶν, ἵππων, ἡμιόνων, ὄνων, προβάτων, αἰγῶν, μελισσῶν καὶ λοιπῶν ζώων, τῶν δούλων Σου [...]. Καὶ δὸς Κύριε πᾶσι τοῖς τὴν ἐμὴν μνήμην τελοῦσιν, εἰρήνην σταθεράν, ἀφθονία καρπῶν, σίτου, οἴνου καὶ ἐλαίου, πληθυσμὸν ζώων, καὶ ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καὶ σωτηρίαν ψυχῶν. Ναὶ Κύριε, οἴκτειρον τὰ ζῷα τὰ πάσχοντα, τῇ δρεπάνῃ τοῦ θανάτου θεριζόμενα. Σὺ γὰρ εἶ εὔσπλαγχνε, ὁ καὶ τῶν ἐκ κιβωτῷ ζώων μνησθείς, ὑπὸ τῆς οἰκείας χρηστότητος νικώμενος, ἵνα διὰ τῆς εὐεξίας καὶ τοῦ πληθυσμοῦ τῶν ζώων, καλλιεργεῖται μὲν ἡ γῆ, αὐξάνωσι δὲ οἱ καρποί, καὶ ἀφθόνως οἱ δοῦλοί Σου οἱ ἐπικεκλημένοι τὸ σὸν ὄνομα, ἀπολαμβάνωσι τῶν ἰδίων γεωργίων, καὶ περισσεύωσιν εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθόν, καὶ δοξάζωσί Σε τὸν χορηγὸν παντὸς ἀγαθοῦ.[…] Ἀμήν».
Αμέσως ακολουθεί η παρέλαση των ιππέων και η είσοδος των ζώων στη θάλασσα. Είναι ένα θέαμα πρωτόγνωρο και εντυπωσιακό!  

Φωτογραφία του Ηλία Σακελλάρη -2014

Αξίζει να το παρακολουθήσουμε και φέτος στις 21-5-2015, μαζί με τις συνοδές εκδηλώσεις! (ΕΔΩ) 

Τα άλογα
Αυτά τα ζώα σήμερα, είναι διαφόρων φυλών (ξενικά, ντόπια, επιμειξίες) και οι κάτοχοί τους τα έχουν βασικά για ιππασία και διαδρομές στη φύση, ενώ παλιότερα ήταν υποζύγια (σουστιέρικα-έλξης, οργώματος-αροτριώντα και για φόρτωμα-μεταφορές). 
Στο Πήλιο ενώ παλιότερα και λόγω του εδάφους υπήρχαν κάποιες χιλιάδες υποζυγίων, σήμερα υπάρχουν ελάχιστα άλογα, μουλάρια και γαϊδούρια που χρησιμοποιούνται στις μεταφορές κυρίως ξύλων, οικοδομικών υλικών και προϊόντων σε χωριά και σημεία όπου δεν υπάρχουν αυτοκινητόδρομοι. 

Μιας και αναφερόμαστε στα άλογα, ας δούμε τι έγραψε για τα γνωστά θεσσαλικά άλογα της αρχαιότητας ο παλιός Αλμυριώτης αρχαιολόγος Νικ. Γιαννόπουλος, στη βολιώτικη ΛΑΪΚΗ ΦΩΝΗ, 17,18-6-1930 :

 […]  Ίππους λοιπόν είχον εις τα νομίσματά των η Λάρισα, η δοξασμένη αύτη πελασγική μητρόπολις της Θεσσαλίας, αι  Φεραί, η Κραννών, η Άτραξ , το Κιέριον , η Γυρτών, η Πέλλινα, το Φάκιον, η Περραιβοί , η Φάλανα, η Φαρκαδών, η Φάρσαλος, η Τρίκκη, η Σκοτούσα, οι Φιωτιδες  Θήβαι κλπ. ή ίππους ελευθέρους ή κεχαλινωμένους , ή ιπποκόμους  περιποιουμένους  ίππους, ή φορβάδας θηλαζούσας πώλον, ή τέθριππα, ή ιππείς κατα διαφόρους στάσεις, ή Κενταύρους τοξεύοντας (Μαγνήτων) ή Κενταύρους μαχομένους κατά Λαπιθών κλπ.»[…]

[…]  Ο Αιλιανός κατ' Αριστοφάνην τον Βυζάντιον, περιγράφει τους θεσσαλικούς ίππους ως εξής : «Οι θεσσαλοί ίπποι δεινοί μεν εις τω συναλάσαι θηρίον, αγαθοί δε εις άμιλλαν, εριστικοί γαρ, μέγεθος δε εισί σύμμετροι (μέτριοι), τας πλευράς ασαρκότεροι, γαστέρα ανεσταλμένον, τράχηλον περιφερείς... τα νώτα ισοτενείς». Πράγματι  εάν παρατηρήση κανείς τα αρχαία θεσσαλικά νομίσματα (δύναται να τα ίδη εις το Μουσείον Αλμυρού), θα ίδη ότι οι θεσσαλικοί ίπποι διακρίνοντο δια του μέτριου αυτών αναστήματος, της ωραίας, ολίγον σεμνής και ευμήλου κεφαλής, του κυρτού αυτών τραχήλου, των ασάρκων πλευρών, της ανεσταλμένης κοιλίας ως κυνηγετικού κυνός, των ευθέων και ισοτενών γλουτών και της επιχαρήτως ορθουμένης ουράς.[…]

Επίσης αρχαίες ρήσεις για τα θεσσαλικά άλογα:

     1.  «Ίππον θεσσαλικήν Λακεδεμονίην τε γυναίκαν» (Άλογο απ’ τη Θεσσαλία και  γυναίκα απ’ 

     τη Λακεδαίμονα) -αρχαία παροιμία

           2. «Άργος ες ιππόβοτον» (Ιλιάς Γ΄ 75 ) (Μεγάλη γη που μπορεί να εκτρέφει άλογα)

           3. « Ω Μένων, προτού μεν Θεσσαλοί ευδόκιμοι ήσαν εν τοις Έλλησι και εθαυμάζοντο εφ‘ ιππική τε και              πλούτω…». (Πλάτωνας, Μένων Ι) (Μένωνα, αρχικά οι μεν Θεσσαλοί ήταν αξιόλογοι ανάμεσα 

           στους Έλληνες και θαυμαστοί και για την ιππική τους τέχνη και για τον πλούτο…)

           4.  Primus ab aequora percussis cuspide saxis

    Thessalicus sonipes, bellis feralibus omen Exsiluit. (Λουκιανός Pharsalia, VI,397 )

(Πρώτος από το πέλαγο και με την τρίαινά του/τον βράχο, αφού κτύπησε βγήκε φήμη καλή /και άλογο θεσσαλικό αήττητο σ‘ αγώνες.) 

Τέλος ας δούμε και ένα ξόρκι που χρησιμοποιούσαν οι παλιοί:

ΠΗΓΕΣ: 

-Μικρόν Ευχολόγιον, Α. Δ. Αθήναι 1972

-ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ, Βώλος, Απρίλιος  1889

-ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΙΣ «ΝΕΟΛΟΓΟΥ» Κων-πολις, τχ 32, 1894

-Περιοδικό ΙΛΙΣΣΟΣ, Αθήναι, τχ 6, 1871

-Εφημερίδα ΕΒΔΟΜΑΣ, Αθήναι 1884

-Εφημερίδα ΛΑΪΚΗ ΦΩΝΗ, Βόλος 1930

-Διαδίκτυο (ΕΔΩ) και (ΕΔΩ)

(Δημοσιεύτηκε στις 19-5-2015)

Έθιμα Αναλήψεως (1)

Η Δεσποτική (=του Χριστού) γιορτή της Αναλήψεως πλησιάζει και γιορτάζεται σαράντα μέρες μετά την Ανάσταση. Καθιερώθηκε τον 5ο ή 6ο αιώνα και η εικόνα που παριστάνει το γεγονός συμπεριλαμβάνεται σ' αυτές του Δωδεκάορτου που βρίσκονται ψηλά στο τέμπλο των εκκλησιών μας. 
Είναι κινητή, αφού βρίσκεται στον κύκλο του Πάσχα και πέφτει πάντα Πέμπτη. Επόμενο είναι ως μεγάλη γιορτή, να υπάρχουν και τα έθιμα του γιορτασμού της.

Τα πανελλήνια έθιμα της Αναλήψεως είναι γνωστά. Θα αναφέρουμε:

1.  Οι κάτοικοι των παραθαλάσσιων χωριών και νησιών, έμπαιναν μετά τον εκκλησιασμό στη θάλασσα για το πρώτο θαλάσσιο μπάνιο τους, όπου έπαιρναν νερό από «σαράντα κύματα», ενώ έψαχναν να βρουν και τη χορταριασμένη «μαλλιαρή πέτρα». Επισης έβαζαν μέσα στη θάλασσα και τα ζώα τους, βρέχοντάς τα.

2.  Το ίδιο περίπου έκαναν και σ’ όλα τα ορεινά χωριά με αγιασμό στα  μαντριά. Έτσι η Πέμπτη  της Αναλήψεως είναι η γνωστή «Γαλατοπέφτη».

3.  Τη «Γιορτή των Βλάχων» στη Ναύπακτο και στη Ρούμελη γενικά, όπου οι τσοπάνηδες δημιουργούσαν φιλικές συντροφιές στις στάνες όπου έφτιαχναν τα βραστά, ψητά, χουσμάρ και γιαούρτι και διασκέδαζαν καθώς η ημέρα αυτή ήταν αφιερωμένη στην Ανάληψη Χριστού, που ήταν προστάτης τους. Μάλιστα συνήθιζαν να δωρίζουν το γάλα στον εκάστοτε ιερέα του χωριού.

4.  Στην επαρχία Βοΐου Κοζάνης, μικροί και μεγάλοι καβαλάρηδες με άσπρες ή κόκκινες φλοκάτες στρωμένες στα σαμάρια των αλόγων τους, συνόδευαν την εικόνα της Αναλήψεως από την εκκλησία ως την κεντρική πλατεία του χωριού τους όπου γινόταν γλέντι. 
5.  Την Τετάρτη, παραμονή της γιορτής (Απόδοσις του Πάσχα) όλοι τσουγκρίζουν για τελευταία φορά, κόκκινα αυγά που έβαφαν για την ημέρα. 
Διαβάστε περισσότερα ΕΔΩ στο ΦΙΡΙΚΙ.

Εκτός από τα παραπάνω ας γνωρίσουμε και δύο άλλα σχεδόν άγνωστα !

1.  Η Τελετή του Δακτυλίου στη Βενετία

Στη Βενετία των δόγηδων (Γαληνότατη Δημοκρατία) την ημέρα της Αναλήψεως, γινόταν μια μεγαλοπρεπής γιορτή, όπου συνέρρεε πολύς λαός ντόπιοι και ξένοι επίσημοι και μη, για να δει από κοντά τον ηγεμόνα, που έκανε επίδειξη δύναμης με μια τελετή Θριάμβου.

Η αρχή της γιορτής έγινε στα 998 σε ανάμνηση της νίκης των Βενετών υπό το δόγη Πέτρο Ορσελάου Β΄κατά των Ναρεντίνων [ Νοτιοδαλματικής φυλής, γνωστής σαν Πειρατές της Νερέτβα (Παγανιά)]. Για 180 χρόνια τελούνταν μια απλή επίσκεψη του Δόγη στη θάλασσα -πάντα την ημέρα της Αναλήψεως. Από της κυριαρχίας όμως των Βενετών στην Αδριατική και επί Πάπα Αλεξάνδρου Γ΄, επεκράτησε η «Τελετή του Δακτυλίου»

Πάνω σ’ ένα πλοίο που το ονόμαζαν «Βουκένταυρο» και που δεν έμοιαζε με κανένα άλλο κι είχε μάλλον ονομαστεί έτσι από το ότι ήταν διπλάσιο από τον «Κένταυρο» που αναφέρει ο Βιργίλιος στην Αινειάδα, (Bicentauro=Δικένταυρος). Χωρούσε διακόσιους άντρες (2Χ100). Είχε μεγάλη χλιδή, και όλο το κατάστρωμα ήταν σαλόνι, στολισμένο με αγάλματα, τρόπαια, αναθήματα κ.ά. Ήταν ένας πλωτός ναός!

Αυτό το πλοίο το συνόδευαν κι άλλα πολλά, πολεμικά κι εμπορικά, στα νερά από τον Άγιο Μάρκο ως το Λίντο, που μετέφεραν τους επιφανείς επισκέπτες, τους επίσημους, τους κληρικούς, τις διάφορες συντεχνίες, τον απλό λαό. Όλοι σχεδόν  οι κάτοικοι συμμετείχαν στη γιορτή, μέσα σε πυροβολισμούς και μουσικές που παιάνιζαν πάνω στα πλεούμενα.   

Ο Αλέξανδρος έδινε στο Δόγη ένα χρυσό δακτυλίδι-που ήταν τότε σύμβολο κυριαρχίας- για να …παντρευτεί τη θάλασσα! Ήταν η «γαμήλια τελετή» του Δόγη με την Αδριατική.

Πριν το είχε ευλογήσει. Αυτό το δακτυλίδι μέσα από χρυσή χοάνη ο ηγεμόνας το έριχνε στο νερό, αφού πρώτα ο Πάπας έχυνε αρκετό αγίασμα στο σημείο που θα έπεφτε το δαχτυλίδι. Υπάρχει και η άποψη πως ο Δόγης έριχνε ψεύτικο δαχτυλίδι! 
Ο Δόγης τότε έλεγε στα λατινικά τη φράση «Θάλασσα, σε συζευγόμεθα ως σημείον της βεβαίας και αιωνίου κυριαρχίας μας».

(Περιοδικό ΙΛΙΣΣΟΣ, Αθήναι, τχ 6, 1871, Β.Βέργος)

2.  Ο πηλός της Αναλήψεως

Στον οικισμό Κουρέντα στα ΒΔ των Ιωαννίνων και των γύρω χωριών της Ζίτσας, τη μέρα της Αναλήψεως, κυρίως οι νεαρές γυναίκες την περίμεναν με αγωνία. Ήταν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τις κυρίες να ξεφύγουν, έστω και μια μέρα από το σπίτι και την καθημερινότητα! 

Κατέβαιναν μαζί με άλλες γυναίκες μεγαλύτερων ηλικιών, τραγουδώντας πρωί-πρωί, στο διπλανό ποτάμι τον Καλαμά (Θύαμις), όπου είχε παρατηρηθεί πως υπήρχε «πωρόπηλος» στα πρανή, πάνω από τις όχθες του.(Μάλλον ήταν η «λευκή άργιλος» που σήμερα χρησιμοποιείται ως συστατικό κάποιων σαμπουάν!)

Κάποιες θαρραλέες, έπαιρναν με πολλή δυσκολία και με κίνδυνο να πέσουν στην κοίτη από ψηλά, αυτόν τον πηλό και τον τοποθετούσαν σε τσάντες. Αργότερα τον χρησιμοποιούσαν για να λουστούν. Οι υπόλοιπες περίμεναν να τους φέρουν!  Πίστευαν πως περιέχει καθαρτική και δυναμωτική ουσία που ενίσχυε τα μαλλιά τους! Κάποιες μάλιστα απ’ αυτές έπαιρναν αρκετό στα σπίτια τους για να λούζονται, αντί για σαπούνι (που τότε βέβαια ήταν δυσεύρετο)!

Μάζευαν λοιπόν, αυτόν τον «καθαρτικό» πηλό μόνον ανήμερα της Αναλήψεως, πιστεύοντας πως γίνεται «ανάληψις πάσης ακαθαρσίας»!

Μετά έπλεναν τα χέρια τους και όλες μαζί έκαναν τα πλαϊνά λιβάδια χοροστάσι, τραγουδώντας τραγούδια του τόπου τους. Τότε βλέπετε δεν υπήρχαν συσκευές αναπαραγωγής ήχου, οπότε μόνες «πιάναν το σκοπό και το χορό»!  Έστηναν έτσι ένα καθαρά γυναικείο πανηγυράκι, που κρατούσε όλη μέρα. 
Εκεί γινόταν η συνάντηση των γυναικών (συγγένισσες, φίλες, γνωστές ή άγνωστες) των γειτονικών χωριών που είχαν να ιδωθούν συνήθως από κάποιο κοινωνικό γεγονός ή από τα καλοκαιρινά πανηγύρια της προηγούμενης χρονιάς και έλεγαν τα δικά τους. Εκεί επίσης, άρχιζαν και κάποια συνοικέσια από τις μητέρες αγοριών που επισκέπτονταν τον «πηλό» για να «δουν» τις κοπέλες των άλλων χωριών που παρευρίσκονταν εκεί. 

Όταν ο ήλιος έφτανε προς τη δύση, γύριζαν στα χωριά τους, όπου εκεί τις περίμεναν οι άντρες και όλοι μαζί συνέχιζαν το χορό στην πλατεία ή σε κάποιο ξωκλήσι. 
Το κλείσιμο της γιορτής ήταν ο τελευταίος χορός των γυναικών που πήραν μέρος στο μάζεμα του πηλού!

( ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΙΣ «ΝΕΟΛΟΓΟΥ» Κων-πολη, τχ 32, 1894, Μιχ. Ζιάκας)

Συλλογή δημωδών ασμάτων της Ηπείρου -Π. Αραβαντινού

                                                                                              [Συνεχίζεται]

Προλήψεις

Για σήμερα μια επιστολή αναγνώστη του περιοδικού ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ- Ιούλιος 1893 -αριθμ. ΝΕ΄, σελ. 446 στον εκδότη Ζωσιμά Εσφιγμενίτη. Έχει σχέση με τις προλήψεις που επικρατούσαν στο Πήλιο και έχουμε αναφερθεί (ΕΔΩ) .

Και επειδή τώρα το Μάη δεν γίνονται γάμοι αλλά  κάποιοι ετοιμάζονται να παντρευτούν αργότερα, ...δεν νομίζω πως πρέπει να ακολουθήσουν την παλιά αυτή πρόληψη! 

ΕΠΙΣΤΟΛΗ

Κύριε Ζησουμά! Πάλιν σε ενθυμήθηκα και σε παρακαλώ να γράψης εις τον Προμηθέα σου τα κάτωθεν γραμμένα.

Προχθές την Κυριακήν επήγα εις ένα χωριό από τα 24, δεν το μαρτυρώ το χωριό γιατί… επήγα να πωλήσω τα ζαρζαβάτια του γαμβρού μου γιατί ήτο ολίγον άρρωστος εκεί έμαθα ότι ένας παπάς έκρυψε κρυφά από τους άλλους παπάδες από κάτω από την αγία τράπεζα ένα γεμάτο άσπρο μανδύλι σταυροκομποδεμένον το οποίον είχε μέσα ένα άσπρο βρακί και ένα ποκάμισο και τα δύο ήτανε από μια νύφη, τάβαλλαν για να σαραντίσουν για να κάμη εκείνη η νύφη ούλο αγόρια. Τούτο το μανδύλι βρήκε εκείνος όπου είνε εκεί και ανάπτη τα κανδύλια και το είπε εις έναν επίτροπον και αμέσως μ’ ένα παπά τα’ άνοιξαν το μανδύλι και βρήκαν το βρακί και το πουκάμισον, άμα τα’ άκουσε ο παπάς απ’ τάχε κρυμένα έτρεξε μια και δυο και πάη στην εκκλησιά και μάλωσε τον πτωχόν τον καντιλανάφτη τόσον πολύ ώστε ηναγκάσθη να βγη στο παζάρι στους γεροντάδες και έτσι το έμαθα κ’ εγώ κ’ όλος ο κόσμος. Ακούς εκεί πού κάτω απ’ την αγία τράπεζα βρακιά, αν δεν τρέπονται τον κόσμο κάν δεν φοβούνται τον θεόν; Μ’ αυτός ο γέρω δεσπότης τι κάμνει δεν τα μαθαίνει αυτά; Μου φαίνεται πώς και αυτός απ΄ αυτό το σώει θα είνε και δια τούτο βαροκφίζει. Αυτά γερο Ζωσιμά και σε παρακαλώ να τα γράψης ούλα και σαν κατεβώ θα σου φέρω απ’ τον πακτσέ του γαμβρού μου μερικά ζαρζαβάτια για τον κόπον, γιατί τέτοια πράγματα έχουμε.

Απ’ τον Άνω Βώλον την 8 του Θεριστή  1893

Ο Α. ΤΟΥΣΑ

Τὸ Πήλιον ὡς φρουτιέρα !

Πάλι ο  «υφηγητής της Αρχαιολόγίας εν τω Εθνικώ Πανεπιστημίω» Αλέξανδρος Φιλαδελφεύς, απ' το βιβλίο ΑΚΤΙΝΕΣ ΕΚ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ -Εντυπώσεις ταξειδιώτου -1897, σε ένα εξαιρετικό κείμενο με πολύ όμορφες περιγραφές...(σελ. 7-8)

Τὸ Πήλιον ὡς φρουτιέρα ! [...]

[...] Εὐρισκόμεθα πρὸ τοῦ Βόλου. Τὰ θέαμα εἶνε ὄντως θαυμαστόν. Ὀλιγίστους λιμένας ἔχει νὰ ἐπιδείξη ἡ Ἑλλὰς ὁμοίου κάλλους, εὐρύτητος, κανονικότητος καὶ γραφικότητος. Ἰδίως τὸ ὄπισθεν ἄποπτον, τὸ ἐξέργον της εἰκόνος, τὸ φόντο, ὡς θὰ ἔλεγε ζωγράφος ἢ φωτογράφος, εἶνε ἐκ τῶν σπανιωτάτων, ἐξ ὧν δύναται νὰ ἴδη ὀφθαλμὸς περιηγητοῦ.

Κατὰ μῆκος πέρα-πέρα διήκει κατάφορτον ἀπὸ δένδρα, ἀπὸ θάμνους, ἀπὸ ρύακας καὶ χαράδρας τὸ Πήλιον, αὐτὴ ἡ φρουτιέρα τῆς Θεσσαλίας, αὐτὸ τὸ κάνιστρον, ὅπερ νομίζετε ὅτι κατεσκεύασε περιφανὴς ζαχαροπλάστης διὰ καμμίαν χοροεσπερίδα ἢ διὰ τινὰ ἑορτάζουσαν μὲ φλογερὰ ’μάτια Μαρίαν ἢ Καίτην! ... Καὶ ὄντως τί ὀπώρας ἐπιθυμεῖτε καὶ δὲν ἔχει! Ἂς καταθέσωσι τὰ κάνιστρα τῶν ὅλοι οἱ ὀπωροπῶλαι τῶν Ἀθηνῶν καὶ εὐθὺς τὸ Πήλιον θὰ τὰ ὑπερεκχειλίση μὲ κάστανα, μὲ μῆλα, μὲ κεράσια καὶ φράουλαις, μὲ μέσπιλα καὶ ἀχλάδας, μὲ ροδάκινα καὶ ρόδια. Ἀφίνω τὰς ἐλαίας, ὧν οὐκ ἐστιν ἀριθμός! Καὶ δὲν συνθλίβονται μὲν αὖται πάντοτε δὶ’ ἔλαιον, ἴσως διότι τὸ κάλλος αὐτῶν ἀναχαιτίζει τοὺς κτήτορας καὶ πωλητάς, ἀλλ’ ἂφ’ ἑτέρου οἶον ἔδεσμα καὶ οἶον παραφορητὸν ὀρεκτικόν! Πράσιναι, πράσιναι καὶ στρογγυλαὶ ἀναπολούσι τὴν ὑδρόγειον, ἑξαιρέσει ἐννοεῖται τῆς λευκῆς ἐκ πετρῶν καὶ κόνεως Ἑλλάδος... – καὶ ἐν γένει τὰς πολλάς γεωσφαίρας. Οὕτω μακρόθεν φαίνονται καὶ αὐταὶ συμπεπυκνωμέναι καὶ μικροσκοπικαὶ ὡς αἳ ἐλαῖαι...

Τῶν Καλαμῶν τουναντίον αἳ ἐλαῖαι εἶνε ἐπιμήκεις καὶ τορπιλλοειδεῖς. Ἔχουσιν ἐχθρικῶν βλημάτων σχῆμα καὶ νομίζετε ὅτι εἰσερχόμεναι εἰς τὸν στόμαχον θὰ τὸν διατρήσουν ὡς μύδροι ναρκοβόλων.

Ἡ Παλλὰς Ἀθηνᾶ ἠδύνατο ὑπὸ τῶν Πηλίων ἄριστα νὰ διεκδικηθῆ ὡς Πηλιᾶς Ἀθήνη μὲ δύο-τριῶν ψηφίων μεταλλαγήν, διότι ὁ ἐλαιῶν τοῦ Πηλίου εἶνε ἀπειράκις θαλερώτερος τοῦ τῶν Ἀθηνῶν.

Ἐδῶ ἰσχύει τὸ τῆς παροιμίας: «Ἄλλοι ἔχουν τώνομα καὶ ἄλλοι τὴν χάρη»...

Ἡ ὁλικὴ ποσότης τῆς παραγωγῆς αὐτῆς ὑπολογίζεται εἰς 50,600,000 ὀκάδες ἐλαιῶν κατὰ διετίαν καὶ εἰς 6 ἑκατομμύρια ὀκὰδν ἐλαίου (ὑπολογιζομένων 7 ὀκάδων ἐλαιῶν διὰ 1 ὀκᾶν ἐλαίου). Ἡ δὲ ἐπαρχία εἰσπράττει ἐτησίως ἐκ τῶν ἐλαιῶν δραχμᾶς περίπου 3,500,000. Ἀλλ’ ἠδύνατο καὶ τριπλάσιον ν’ ἀποφέρη, ἐὰν ἡ ἀσθένεια δὲν παρέβλαπτε τὴν παραγωγήν, ὡς λέγει ὁ γνώστης πάντων τούτων κ. Τοπάλης ἐν τοῖς περὶ Θεσσαλίας πολυτίμοις αὐτοῦ ἄρθροις.

            Μῆλα παράγει περὶ τὸ 1 ἑκατομμύριον ὀκάδας κατὰ διετίαν. Πατάτας 1 ἑκατομμύριον ἐπίσης. Κάστανα 600,000. [...]

Ευχαριστίες

Αγαπητοί /τές  Αναγνώστες/ στριες του ιστολογίου «ΑΝΩ ΛΕΧΩΝΙΑ-ΠΗΛΙΟ»,

Πριν λίγο (12-5-2015, ώρα 01:00΄) παρατήρησα πως οι «επισκέψεις» στον υπάρχοντα μετρητή, έχουν ξεπεράσει τις 100.000 ! 

Αυτό είναι ένδειξη ενδιαφέροντος για το περιεχόμενο των αναρτήσεων-δημοσιεύσεων, αλλά και αγάπης για τα τοπικά μας. (Τοπική Ιστορία, Λαογραφία κ.ά.)

Σας ευχαριστώ όλους και όλες, γι’ αυτή σας τη μεγάλη αποδοχή και σας «κερνώ» τα παρακάτω τρία εξαιρετικά σε εκτέλεση και μελωδία, πηλιορείτικα παραδοσιακά ακούσματα. (*)

Άρης Παπαδόπουλος

Πατινάδα του κουμπάρου

Πατινάδα του γαμπρού

Καραμπασιώτικο

(*) Είναι από το διπλό άλμπουμ τραγουδιών «ΜΑΓΝΗΣΙΑ – Μουσικές παραδόσεις» 2001 και παιγμένα από το σπουδαίο Βολιώτη κλαριτζή "Γυφτογιώργη" (Γιώργο Ζήση).